Νέα εκτόξευση στις τιμές του πετρελαίου μετά τα νέα πλήγματα στη Μέση Ανατολή – Αγγίζει τα 100 δολάρια το βαρέλι

Lead: Η διεθνής αγορά ενέργειας βρίσκεται ξανά σε τροχιά αναταράξεων, με τις τιμές του αργού πετρελαίου να σκαρφαλώνουν επικίνδυνα κοντά στο ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, στις πρώτες συναλλαγές των ασιατικών αγορών. Το νέο κύμα έντασης στη Μέση Ανατολή, με τα πλήγματα να διαδέχονται το ένα το άλλο, αναζωπυρώνει τους φόβους για διαταραχή του εφοδιασμού από μια περιοχή που ελέγχει το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής.

Η τελευταία εκτόξευση των τιμών δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο της γεωπολιτικής αστάθειας. Αποτελεί ένδειξη ότι η αγορά έχει αρχίσει να τιμολογεί το σενάριο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύρραξης, η οποία θα μπορούσε να πλήξει τα στενά του Ορμούζ, το κρίσιμο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Οι έμποροι και οι αναλυτές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε στοχευμένη επίθεση σε ενεργειακές υποδομές ή δεξαμενόπλοια θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση εκτίναξη των τιμών πέραν των 100 δολαρίων, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.

Το ράλι των τιμών έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη επιβαρυμένο τοπίο για τις κεντρικές τράπεζες. Ο πληθωρισμός στις ανεπτυγμένες οικονομίες έχει αποδειχθεί πεισματικά ανθεκτικός, και η ενεργειακή κρίση απειλεί να ανατρέψει τα σχέδια για σταδιακή χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Η άνοδος του πετρελαίου μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο κόστος μεταφορών, θέρμανσης και πρώτων υλών, ανατροφοδοτώντας τις πληθωριστικές πιέσεις και πλήττοντας ιδιαίτερα τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιχειρήσεις βλέπουν τα περιθώρια κέρδους τους να συρρικνώνονται, ενώ οι καταναλωτές καλούνται να διαχειριστούν νέες αυξήσεις στο καλάθι της αγοράς τους.

Η Ευρώπη, η οποία βρίσκεται ήδη σε τροχιά οικονομικής επιβράδυνσης, είναι από τους πιο ευάλωτους παίκτες. Η εξάρτησή της από τις εισαγωγές ενέργειας την καθιστά τον πρώτο στόχο της ενεργειακής κρίσης, ενώ η διαφαινόμενη επισιτιστική ανασφάλεια σε περιοχές της Αφρικής και της Ασίας, λόγω του αυξημένου κόστους των εισαγωγών, εντείνει την ανθρωπιστική διάσταση του προβλήματος.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί περισσότερο από 15% από τις αρχές του μήνα, με την αγορά να τιμολογεί σενάριο διακοπής της ναυσιπλοΐας στον Ορμούζ.
• Ο ΟΠΕΚ+ διαθέτει περιορισμένο περιθώριο αύξησης της παραγωγής, καθώς η πλεονάζουσα δυναμικότητα συγκεντρώνεται κυρίως στη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, ενώ οι υπόλοιποι παραγωγοί αδυνατούν να αντλήσουν περισσότερο αργό.
• Η αύξηση του κόστους ενέργειας αναμένεται να καθυστερήσει τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για μείωση των επιτοκίων, διατηρώντας το κόστος δανεισμού σε υψηλά επίπεδα για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Γιατί έχει σημασία: Η προσέγγιση του ορίου των 100 δολαρίων δεν είναι απλώς ένα ορόσημο για τους επενδυτές. Είναι ένα σημείο καμπής που μπορεί να πυροδοτήσει μια νέα παγκόσμια ύφεση, να ανατρέψει τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο και να επιδεινώσει την ενεργειακή φτώχεια σε εκατομμύρια πολίτες. Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται για άλλη μια φορά αντιμέτωπη με το δίλημμα της ενεργειακής ασφάλειας, ενώ η προοπτική μιας παρατεταμένης περιόδου υψηλών τιμών καθιστά επιτακτική την ανάγκη για επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, αλλά και για άμεσες διπλωματικές πρωτοβουλίες αποκλιμάκωσης στην περιοχή.