Μητσοτάκης: Ναι στον διάλογο με την Τουρκία, όχι στις μονομερείς ενέργειες και το casus belli - Το τετ α τετ με τον Νετανιάχου και το στοίχημα της Exxon

Lead: Με ένα μήνυμα που συνδυάζει ανοιχτό διάλογο και σαφείς «κόκκινες γραμμές», ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκλεισε τον κύκλο των επαφών του στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο Έλληνας πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Αθήνα είναι έτοιμη για συνομιλίες με την Τουρκία, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν μονομερείς ενέργειες και ότι το casus belli θα αποτελέσει παρελθόν. Παράλληλα, το τετ α τετ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και το ενεργειακό στοίχημα της Exxon έδωσαν στην ελληνική παρουσία μια ξεκάθαρη γεωπολιτική διάσταση.

Η τοποθέτηση Μητσοτάκη δεν ήταν απλή διπλωματική ευγένεια. Από το βήμα του ΟΗΕ, ο πρωθυπουργός έθεσε εκ νέου τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας ως το μοναδικό θεσμικό πλαίσιο επίλυσης της μοναδικής, όπως είπε, μακροχρόνιας διαφοράς με την Τουρκία. Η αναφορά στη γεωγραφία —«δεν μπορούμε να την αλλάξουμε»— λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η Αθήνα δεν διαπραγματεύεται κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά είναι διατεθειμένη να συζητήσει οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη βάση του διεθνούς δικαίου. Το μήνυμα απευθύνεται τόσο στην Άγκυρα όσο και στους συμμάχους, που συχνά πιέζουν για αποκλιμάκωση χωρίς προϋποθέσεις.

Εξίσου σημαντικό ήταν το τετ α τετ με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Η συνάντηση δεν περιορίστηκε σε εθιμοτυπικές αναφορές, αλλά επικεντρώθηκε στην ενεργειακή συνεργασία και ειδικότερα στην προοπτική περαιτέρω εμπλοκής της Exxon Mobil στην Ανατολική Μεσόγειο. Το ελληνικό στοίχημα είναι διπλό: αφενός να καταστεί η χώρα ενεργειακός κόμβος, αφετέρου να ενισχύσει τη στρατηγική της θέση έναντι της Τουρκίας μέσω συμμαχιών με ισχυρούς παίκτες. Η παρουσία της Exxon σε έρευνες νοτίως της Κρήτης και η πιθανή επέκταση συνεργασιών με το Ισραήλ και την Κύπρο διαμορφώνουν ένα πλέγμα συμφερόντων που λειτουργεί αποτρεπτικά σε τουρκικές διεκδικήσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Μητσοτάκης έθεσε ως προϋποθέσεις για διάλογο τον σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας και την απόσυρση του casus belli.
• Το τετ α τετ με τον Νετανιάχου εστίασε στην ενεργειακή συνεργασία και στην ενίσχυση της παρουσίας της Exxon στην Ανατολική Μεσόγειο.
• Η Αθήνα επιδιώκει να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε στρατηγικό πλεονέκτημα, συνδέοντας την ενέργεια με την εθνική ασφάλεια.

Γιατί έχει σημασία: Η στάση Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη δείχνει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική κινείται σε δύο άξονες: διάλογος χωρίς παραχωρήσεις και ενίσχυση συμμαχιών μέσω ενέργειας. Το στοίχημα της Exxon και το τετ α τετ με τον Νετανιάχου δεν είναι απλές επαφές· συνθέτουν ένα πλαίσιο αποτροπής και περιφερειακής ισχύος. Αν η Άγκυρα επιμείνει σε μονομερείς ενέργειες, η Ελλάδα θα έχει ισχυρότερους συμμάχους και μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ. Αν ανταποκριθεί στον διάλογο, η Αθήνα θα έχει αποδείξει ότι δεν φοβάται τη συζήτηση, αρκεί να γίνεται με κανόνες. Σε κάθε περίπτωση, η γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου αποκτά νέα δυναμική.