Μόνιμη εμπλοκή | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η προοπτική ενός μόνιμου κατακερματισμού της Συρίας σε ζώνες ξένης επιρροής παύει να αποτελεί σενάριο εργασίας και μετατρέπεται σε γεωπολιτική πραγματικότητα. Η διχοτόμηση της χώρας σε σφαίρες επιρροής του Ισραήλ και της Τουρκίας δεν συνιστά απλώς μια ακόμη φάση της συριακής κρίσης, αλλά τον πρόλογο μιας ευρύτερης πολυδιάσπασης κατά το λιβανικό μοντέλο, με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.

Η στρατηγική των δύο περιφερειακών δυνάμεων έχει πλέον αποκτήσει σαφές περίγραμμα. Το Ισραήλ εδραιώνει τον έλεγχό του στον νότιο άξονα, από τα υψίπεδα του Γκολάν έως τις παρυφές της Δαμασκού, επικαλούμενο την ανάγκη δημιουργίας ζώνης ασφαλείας έναντι των φιλοϊρανικών δικτύων. Παράλληλα, η Τουρκία θωρακίζει την επιρροή της στον βορρά, στηρίζοντας de facto δομές διακυβέρνησης στις περιοχές που ελέγχει ο συριακός αντιπολιτευτικός θύλακας, με στόχο την αποτροπή οποιασδήποτε κουρδικής αυτονομίας κατά μήκος των συνόρων της.

Το κενό εξουσίας στη Δαμασκό λειτουργεί ως καταλύτης για αυτή την εξέλιξη. Όσο η κεντρική κρατική αρχή αποδυναμώνεται, τόσο οι τοπικές ένοπλες ομάδες, οι φυλετικές δομές και οι ξένοι αντιπρόσωποι αποκτούν αυτονομία δράσης. Ο Λίβανος, με το ομολογιακό πολιτικό του σύστημα και τις πολλαπλές ξένες επιρροές, προσφέρει το πλησιέστερο ιστορικό προηγούμενο: ένα κράτος που διατηρεί τον τίτλο του αλλά όχι την ουσία της κυριαρχίας του.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ζώνη επιρροής του Ισραήλ στον νότο λειτουργεί ως ανάχωμα κατά της ιρανικής παρουσίας, αλλά παγιώνει την αποσύνδεση της περιοχής από την κεντρική διοίκηση.
• Η Τουρκία επιδιώκει να μετατρέψει τον βορρά σε προτεκτοράτο de facto, εμποδίζοντας κάθε κουρδικό εγχείρημα αυτοδιάθεσης.
• Η πολυδιάσπαση κατά το λιβανικό μοντέλο συνεπάγεται τη συνύπαρξη πολλαπλών ενόπλων δρώντων, με εγγενή κίνδυνο διαρκούς ανάφλεξης.

Γιατί έχει σημασία: Η Συρία δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Η εδραίωση ζωνών ξένης επιρροής σε ένα αραβικό κράτος δημιουργεί προηγούμενο που μπορεί να αναπαραχθεί σε άλλες εύθραυστες χώρες της περιοχής. Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται νέες μεταναστευτικές ροές, αναδιαμόρφωση των ενεργειακών διαδρόμων και ενίσχυση της τουρκικής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αδράνεια της διεθνούς κοινότητας έναντι αυτής της πολυδιάσπασης δεν είναι ουδετερότητα — είναι συνενοχή στη δημιουργία μιας μόνιμης εστίας αστάθειας.