Επιδοτώντας «κρυφά» την ελίτ | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η αποκάλυψη ότι ο νυν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρώην υπουργός Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης λειτουργούσε επί σειρά ετών ως «άνθρωπος ειδικών αποστολών» για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων θέτει εκ νέου στο επίκεντρο το ζήτημα της διαφάνειας στη διαμόρφωση πολιτικών που ευνοούν στενά συμφέροντα, μακριά από τον δημόσιο έλεγχο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Εφημερίδας των Συντακτών», ο Κωστής Χατζηδάκης, πριν αναλάβει κορυφαία κυβερνητικά αξιώματα, είχε αναλάβει σειρά «ειδικών αποστολών» που, αν και παρουσιάστηκαν ως τεχνικές ή διοικητικές παρεμβάσεις, στην πραγματικότητα διαμόρφωναν το θεσμικό και φορολογικό τοπίο προς όφελος ισχυρών οικονομικών κύκλων. Κεντρικό παράδειγμα αποτελεί ο νόμος για την επιβολή τεκμηρίων και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, ο οποίος, όπως υποστηρίζεται, εφαρμόστηκε με τρόπο που επιβάρυνε δυσανάλογα τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, ενώ άφησε στο απυρόβλητο μεγάλα συμφέροντα. Το μοτίβο των «ειδικών αποστολών» δεν είναι μεμονωμένο. Αναλυτές επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια πάγια πρακτική όπου τεχνοκράτες και πολιτικά πρόσωπα αναλαμβάνουν ρόλους-κλειδιά σε επιτροπές, task forces και νομοπαρασκευαστικές διαδικασίες, χωρίς επαρκή κοινοβουλευτικό ή κοινωνικό έλεγχο. Αυτές οι διαδικασίες συχνά οδηγούν σε ρυθμίσεις που διευκολύνουν τη φοροαποφυγή, την ιδιωτικοποίηση κερδοφόρων δημόσιων περιουσιακών στοιχείων ή την απορρύθμιση αγορών προς όφελος λίγων. Το γεγονός ότι ο ίδιος πολιτικός στη συνέχεια ανέλαβε κορυφαία υπουργικά καθήκοντα εγείρει ερωτήματα για τη σχέση μεταξύ τεχνοκρατικής εμπειρίας, πολιτικής εξουσίας και ιδιωτικών συμφερόντων. Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο, αλλά ένα ευρύτερο σύστημα διακυβέρνησης όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από τη δημόσια σφαίρα, με περιορισμένη λογοδοσία. Η κοινωνία καλείται να εμπιστευτεί θεσμούς που συχνά σχεδιάζονται από ανθρώπους με αδιαφανείς διασυνδέσεις, την ώρα που η οικονομική ανισότητα διευρύνεται.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Κωστής Χατζηδάκης είχε αναλάβει «ειδικές αποστολές» που διαμόρφωσαν νόμους με σαφείς επιπτώσεις σε φορολογικά και οικονομικά ζητήματα, πριν αναλάβει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.
• Ο νόμος για τα τεκμήρια και τη φοροδιαφυγή, που συνδέεται με αυτές τις αποστολές, επικρίθηκε ως άδικος για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, ενώ δεν έθιξε αποτελεσματικά μεγάλα συμφέροντα.
• Η πρακτική των «ειδικών αποστολών» υπονομεύει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, καθώς παρακάμπτει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και ενισχύει τη διαπλοκή πολιτικής και οικονομικής ελίτ.

Γιατί έχει σημασία: Η αποκάλυψη αυτή δεν είναι απλώς μια ακόμη πολιτική αποκάλυψη. Αγγίζει τον πυρήνα της δημοκρατικής λειτουργίας: ποιος αποφασίζει, για λογαριασμό ποιου και με ποια διαφάνεια. Όταν κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης έχουν ιστορικό «κρυφών» παρεμβάσεων υπέρ της ελίτ, η εμπιστοσύνη των πολιτών κλονίζεται και η δημοκρατία απονομιμοποιείται. Η κοινωνία οφείλει να απαιτήσει πλήρη διαφάνεια, ανεξάρτητο έλεγχο και λογοδοσία για όλες τις «ειδικές αποστολές» που διαμορφώνουν τη ζωή εκατομμυρίων.