Από την Ανελαστικότητα στην Ανθεκτικότητα: Πόσο κοστίζει η επιβίωση της Ευρώπης; | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Για δεκαετίες, η ευρωπαϊκή οικονομία βασίστηκε σε μια σιωπηρή βεβαιότητα: ότι η ενέργεια θα έρει πάντα φθηνή, οι αλυσίδες εφοδιασμού θα λειτουργούν απρόσκοπτα και η γεωπολιτική σταθερότητα θα διατηρείται. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι αναταράξεις στην Ερυθρά Θάλασσα και η κλιματική κρίση κατέρριψαν αυτές τις υποθέσεις. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ευρώπη μπορεί να ανακάμψει, αλλά πόσο κοστίζει η μετάβαση από την ανελαστικότητα στην ανθεκτικότητα.

Η έννοια της ανθεκτικότητας έχει μετατραπεί σε κεντρικό άξονα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Σύμφωνα με ανάλυση της Ναυτεμπορικής, η Ευρώπη καλείται να επενδύσει σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας, να επαναφέρει κρίσιμες παραγωγικές δραστηριότητες εντός των συνόρων της και να θωρακίσει τις υποδομές της. Το τίμημα είναι υψηλό: οι τιμές ενέργειας παραμένουν δομικά υψηλότερες από τις αμερικανικές, οι επιδοτήσεις για πράσινη μετάβαση πιέζουν τους δημοσιονομικούς προϋπολογισμούς και οι επιχειρήσεις καλούνται να απορροφήσουν αυξημένα κόστη εφοδιασμού.

Η ανθεκτικότητα όμως δεν είναι μόνο κόστος. Είναι και επένδυση. Η διαφοροποίηση των προμηθειών υγροποιημένου φυσικού αερίου, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών και η επαναβιομηχάνιση στρατηγικών τομέων, όπως τα ημιαγωγά και τα φάρμακα, δημιουργούν νέες αγορές και θέσεις εργασίας. Το στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι να μην επιβαρυνθούν δυσανάλογα τα νοικοκυριά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που ήδη πλήττονται από τον πληθωρισμό. Χωρίς στοχευμένα κίνητρα και κοινή δημοσιονομική στήριξη, ο κίνδυνος είναι η ανθεκτικότητα να γίνει προνόμιο των ισχυρών κρατών και των μεγάλων ομίλων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Ευρώπη έχει μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά πληρώνει υψηλότερο τίμημα για εναλλακτικές πηγές, όπως το αμερικανικό LNG.
• Η στροφή προς την ανθεκτικότητα απαιτεί μαζικές επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκες και τεχνολογίες αιχμής, με ορίζοντα δεκαετιών.
• Οι μικρότερες οικονομίες της ΕΕ κινδυνεύουν να μείνουν πίσω αν δεν υπάρξει κοινός μηχανισμός χρηματοδότησης.

Γιατί έχει σημασία: Η μετάβαση από την ανελαστικότητα στην ανθεκτικότητα δεν είναι τεχνική άσκηση, αλλά πολιτική επιλογή. Καθορίζει αν η Ευρώπη θα παραμείνει ανταγωνιστική στην παγκόσμια οικονομία ή θα υποχωρήσει σε μια εύθραυστη αυτάρκεια. Το κόστος της επιβίωσης είναι υπαρκτό, αλλά το κόστος της αδράνειας θα ήταν πολλαπλάσιο. Η απάντηση δεν βρίσκεται στην επιστροφή στο παλιό μοντέλο, αλλά στη δημιουργία ενός νέου, πιο ανθεκτικού και δίκαιου.