Στο «ραντάρ» της ΑΑΔΕ οι πραγματικοί ιδιοκτήτες εταιρειών | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Σε νέα εποχή διαφάνειας στις εταιρικές δομές εισέρχεται η ελληνική φορολογική διοίκηση, καθώς η ΑΑΔΕ αποκτά κεντρικό ρόλο στον εντοπισμό και τον έλεγχο των πραγματικών ιδιοκτητών (beneficial owners) που κρύβονται πίσω από εταιρείες και νομικές οντότητες. Με διάταξη του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, θωρακίζεται το πλαίσιο εποπτείας και ενισχύεται η μάχη κατά της φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος μαύρου χρήματος.

Η ρύθμιση έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό κενό: μέχρι σήμερα, ο έλεγχος των αλλοδαπών και εγχώριων οντοτήτων περιοριζόταν συχνά στα τυπικά στοιχεία των μητρώων, επιτρέποντας σε επιτήδειους να χρησιμοποιούν «αχυρανθρώπους» ή πολύπλοκες αλυσίδες συμμετοχών για να συσκοτίζουν την ταυτότητα των πραγματικών δικαιούχων. Πλέον, η ΑΑΔΕ αποκτά τη δυνατότητα να διασταυρώνει δεδομένα από πολλαπλές πηγές — από το ΓΕΜΗ και τα πιστωτικά ιδρύματα έως ξένες αρχές — και να απαιτεί την αποκάλυψη του φυσικού προσώπου που ασκεί τελικά τον έλεγχο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις περιπτώσεις όπου η ιδιοκτησία ασκείται μέσω καταπιστευμάτων (trusts) ή εταιρειών με έδρα σε μη συνεργάσιμες δικαιοδοσίες.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης αυστηρότερες κυρώσεις για όσους αρνούνται ή παρέχουν ψευδή στοιχεία, ενώ θεσμοθετείται η υποχρεωτική επικαιροποίηση των στοιχείων πραγματικών ιδιοκτητών σε τακτά χρονικά διαστήματα. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η μεταρρύθμιση θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν εταιρικά σχήματα ως προπέτασμα για παράνομες δραστηριότητες, ενώ παράλληλα ενισχύει τη συμμόρφωση της χώρας με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ΑΑΔΕ αποκτά πρόσβαση σε διασταυρωμένους ελέγχους για τον εντοπισμό των πραγματικών ιδιοκτητών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων όσων κρύβονται πίσω από αλυσίδες συμμετοχών ή εξωχώριες δομές.
• Θεσπίζονται αυστηρότερες κυρώσεις για απόκρυψη ή ψευδή δήλωση στοιχείων, με πρόστιμα και διοικητικές συνέπειες για τις μη συμμορφούμενες οντότητες.
• Καθιερώνεται υποχρεωτική επικαιροποίηση των στοιχείων πραγματικών ιδιοκτητών, ώστε τα μητρώα να παραμένουν αξιόπιστα και επίκαιρα.

Γιατί έχει σημασία: Η ενίσχυση της ΑΑΔΕ στη μάχη κατά της αδιαφάνειας δεν είναι απλώς τεχνική προσαρμογή. Αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης, την προσέλκυση υγιών επενδύσεων και την προστασία της εθνικής οικονομίας από παράνομες ροές κεφαλαίων. Όταν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες έρχονται στο φως, οι κανόνες του ανταγωνισμού γίνονται πιο δίκαιοι και το κράτος μπορεί να διεκδικήσει τα έσοδα που του αναλογούν.