Η «έκρηξη» της AI αλλάζει το παγκόσμιο εμπόριο: Κερδίζουν έδαφος οι ασιατικές χώρες, αλλά το ΔΝΤ προειδοποιεί για τα ελλείμματα

Lead: Η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης αναδιαμορφώνει τον χάρτη του παγκόσμιου εμπορίου, με τις ασιατικές οικονομίες να καταγράφουν δυσανάλογα υψηλά οφέλη. Την ίδια στιγμή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι η άνιση κατανομή αυτών των κερδών εγκυμονεί κινδύνους διεύρυνσης των εμπορικών ελλειμμάτων για τις χώρες που μένουν πίσω στην κούρσα της τεχνολογικής προσαρμογής.

Σύμφωνα με δηλώσεις της Σιλβάνα Τενρέιρο, επικεφαλής οικονομολόγου του ΔΝΤ, η ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη έχει τονώσει την ανάπτυξη στην Κίνα, την Ινδία και σε άλλες ασιατικές χώρες σε επίπεδα που ξεπερνούν τον μέσο όρο της παγκόσμιας εμπορικής δραστηριότητας. Ο λόγος είναι διττός: αφενός οι ασιατικές οικονομίες φιλοξενούν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας αλυσίδας παραγωγής ημιαγωγών και ηλεκτρονικών εξαρτημάτων που τροφοδοτούν τα κέντρα δεδομένων και τα συστήματα AI, αφετέρου επενδύουν μαζικά σε υποδομές υπολογιστικής ισχύος. Η Κίνα, παρά τους δυτικούς περιορισμούς στην πρόσβαση σε προηγμένους επεξεργαστές, έχει στραφεί στην ανάπτυξη εγχώριων λύσεων, ενώ η Ινδία αξιοποιεί το τεράστιο ανθρώπινο κεφάλαιό της στον τομέα του λογισμικού και των υπηρεσιών πληροφορικής. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα γεωγραφία του εμπορίου, όπου η Ασία ενισχύει τη θέση της ως κόμβος καινοτομίας και παραγωγής, την ώρα που παραδοσιακές δυτικές οικονομίες δυσκολεύονται να προσαρμοστούν με την ίδια ταχύτητα.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφα θετική. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι χώρες που δεν διαθέτουν την τεχνολογική βάση ή τα κεφάλαια για να ενταχθούν στην αλυσίδα αξίας της AI κινδυνεύουν να δουν τα εμπορικά τους ελλείμματα να διογκώνονται, καθώς θα αναγκάζονται να εισάγουν ακριβότερες τεχνολογικές λύσεις. Παράλληλα, η συγκέντρωση της παραγωγής σε λίγες ασιατικές χώρες εγείρει ερωτήματα για την ανθεκτικότητα των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και για τον κίνδυνο νέων εμπορικών εντάσεων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ζήτηση για τεχνολογία AI τονώνει τις εξαγωγές ασιατικών χωρών όπως η Κίνα και η Ινδία, με ρυθμούς ανάπτυξης πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
• Το ΔΝΤ προειδοποιεί για διεύρυνση εμπορικών ελλειμμάτων σε χώρες που υστερούν στην τεχνολογική προσαρμογή.
• Η συγκέντρωση της παραγωγής στην Ασία εντείνει τις ανησυχίες για την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Γιατί έχει σημασία: Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό άλμα· είναι ένας νέος άξονας παγκόσμιας οικονομικής ισχύος. Όσο οι ασιατικές οικονομίες εδραιώνουν την κυριαρχία τους στην παραγωγή και τις υπηρεσίες AI, οι χώρες που μένουν στο περιθώριο θα αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις στα εμπορικά τους ισοζύγια και μειωμένη διαπραγματευτική ισχύ. Η προειδοποίηση του ΔΝΤ λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η τεχνολογική πρόοδος, χωρίς πολιτικές ένταξης και επενδύσεις σε δεξιότητες, μπορεί να βαθύνει τις παγκόσμιες ανισότητες αντί να τις γεφυρώσει.