Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: Χαμηλοί τόνοι προς την Τουρκία, σταθερές θέσεις για casus belli και UNCLOS

Lead: Με χαμηλούς τόνους απέναντι στην Τουρκία, αλλά χωρίς καμία υποχώρηση από τις πάγιες ελληνικές θέσεις, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε το στίγμα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής από το βήμα του ΟΗΕ. Στην ομιλία του, που παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο στην Αθήνα όσο και στη διεθνή σκηνή, ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε το πλαίσιο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό, την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα της χώρας, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως πυλώνα σταθερότητας σε μια ταραγμένη περιοχή.

Η επιλογή των χαμηλών τόνων προς την Τουρκία δεν συνιστά σε καμία περίπτωση υποχώρηση. Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε με σαφήνεια ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί τον παράλογο ισχυρισμό του casus belli, ενώ παράλληλα τάχθηκε υπέρ της εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) ως μοναδικής βάσης για την επίλυση των διαφορών. Πρόκειται για μια στρατηγική που συνδυάζει την ψυχραιμία με την αποφασιστικότητα: η Αθήνα επιδιώκει τον διάλογο, αλλά δεν διαπραγματεύεται κυριαρχικά της δικαιώματα. Στο Κυπριακό, ο πρωθυπουργός επανέφερε την ανάγκη για δίκαιη και βιώσιμη λύση στο πλαίσιο των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στηρίζοντας τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα για επανέναρξη των συνομιλιών. Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου και γέφυρας σταθερότητας, με έμφαση στην ενεργειακή διαφοροποίηση και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο πρωθυπουργός επανέλαβε την πάγια ελληνική θέση ότι το casus belli είναι νομικά ανυπόστατο και δεν αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα.
• Η Ελλάδα στηρίζει την εφαρμογή της UNCLOS ως βάση για τον καθορισμό θαλασσίων ζωνών και την ειρηνική επίλυση διαφορών με την Τουρκία.
• Στο Κυπριακό, η Αθήνα τάσσεται υπέρ λύσης στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ, χωρίς εγγυήσεις και κατοχικά στρατεύματα.

Γιατί έχει σημασία: Η ομιλία Μητσοτάκη στον ΟΗΕ αποτυπώνει τη λεπτή ισορροπία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: από τη μια πλευρά, η ανάγκη για αποκλιμάκωση και διάλογο με την Τουρκία, και από την άλλη, η αδιαπραγμάτευτη υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας και του Διεθνούς Δικαίου. Σε μια συγκυρία γεωπολιτικών αναταράξεων, η Ελλάδα επιχειρεί να εδραιωθεί ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος, στέλνοντας μήνυμα ενότητας προς το εσωτερικό και αποφασιστικότητας προς το εξωτερικό. Η στάση αυτή αναμένεται να καθορίσει τις επόμενες κινήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, καθιστώντας την ομιλία αυτή σημείο αναφοράς για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.