Πεζεσκιάν: «Οι ΗΠΑ αποφασίζουν αν θα τελειώσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η απόφαση για τον τερματισμό ή τη συνέχιση του πολέμου στη Μέση Ανατολή βρίσκεται στα χέρια των Ηνωμένων Πολιτειών, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη δεν ξεκίνησε τη σύγκρουση αλλά είναι αποφασισμένη να αμυνθεί. Η τοποθέτηση αυτή, όπως μεταδίδει το Πρώτο Θέμα, έρχεται σε μια περίοδο έντονης αναταραχής στην ευρύτερη περιοχή και αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς συνδέει άμεσα τη στάση της Ουάσιγκτον με την εξέλιξη των εχθροπραξιών.

Η δήλωση Πεζεσκιάν λειτουργεί ταυτόχρονα ως πολιτικό μήνυμα και ως στρατηγική τοποθέτηση. Από τη μια πλευρά, η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη της κλιμάκωσης στη Ουάσιγκτον, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως δύναμη που αμύνεται και δεν επιτίθεται. Από την άλλη, η αναφορά στις ΗΠΑ ως τον καθοριστικό παράγοντα αναγνωρίζει εμμέσως την επιρροή που ασκεί η αμερικανική πλευρά στους συμμάχους της στην περιοχή, ιδίως στο Ισραήλ. Η διατύπωση αυτή δεν είναι τυχαία: σε ένα περιβάλλον όπου οι περιφερειακές συμμαχίες και οι έμμεσες αντιπαραθέσεις κυριαρχούν, η ρητορική των πρωταγωνιστών αποτελεί μέρος της ίδιας της διαπραγμάτευσης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η δήλωση αποτυπώνει πραγματική διάθεση αποκλιμάκωσης ή λειτουργεί ως προειδοποίηση. Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν επιθυμεί γενικευμένο πόλεμο, την ίδια στιγμή που ενισχύει τις αμυντικές της δυνατότητες και στηρίζει δίκτυα συμμάχων στην περιοχή. Η ισορροπία ανάμεσα στην αποφυγή ολοκληρωτικής σύρραξης και στη διατήρηση αποτρεπτικής ισχύος παραμένει εξαιρετικά λεπτή. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, καλούνται να διαχειριστούν πολλαπλά μέτωπα: τη στήριξη των συμμάχων τους, την αποφυγή άμεσης εμπλοκής και τη διατήρηση της σταθερότητας στις αγορές ενέργειας. Κάθε λανθασμένη εκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν ξεκίνησε τη σύγκρουση, αλλά είναι αποφασισμένη να αμυνθεί, στέλνοντας μήνυμα αποφασιστικότητας χωρίς ρητή απειλή κλιμάκωσης.
• Η αναφορά στις ΗΠΑ ως ρυθμιστή της κατάληξης του πολέμου υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει τα μέσα να πιέσει τους συμμάχους της για αποκλιμάκωση ή συνέχιση των επιχειρήσεων.
• Η δήλωση έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι περιφερειακές εντάσεις, οι έμμεσες αντιπαραθέσεις και οι ενεργειακές ανησυχίες καθιστούν κάθε δημόσια τοποθέτηση μέρος της διπλωματικής σκακιέρας.

Γιατί έχει σημασία: Η τοποθέτηση Πεζεσκιάν αναδεικνύει ότι η εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν εξαρτάται μόνο από τις επιχειρήσεις στο πεδίο, αλλά και από τις αποφάσεις των μεγάλων δυνάμεων. Εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν πίεση για αποκλιμάκωση, ανοίγει ένα παράθυρο διπλωματίας. Εάν αντιθέτως ενισχύσουν τη στήριξή τους σε συμμάχους, ο κίνδυνος γενικευμένης σύρραξης αυξάνεται. Σε κάθε περίπτωση, η δήλωση καθιστά σαφές ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να καθορίσει τους όρους της αφήγησης, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως αμυνόμενο μέρος και μεταθέτοντας την ευθύνη για την κατάληξη της κρίσης στη Ουάσιγκτον.