Δανία και Γροιλανδία χαιρετίζουν τη συμφωνία με τις ΗΠΑ: «Καλή για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η Δανία και η Γροιλανδία υποδέχονται με ικανοποίηση τη νέα συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντάς την ως μια ισορροπημένη λύση που ενισχύει το ΝΑΤΟ, διασφαλίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κοπεγχάγης και αναγνωρίζει την αυτοδιάθεση των κατοίκων της Γροιλανδίας. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Μούτε Μπόουρουπ Έγκεντε Νίλσεν έκαναν λόγο για μια συμφωνία που αποτρέπει την κλιμάκωση και επαναφέρει τη συνεργασία σε σταθερή βάση.

Η συμφωνία έρχεται μετά από μήνες έντονης διπλωματικής αναταραχής, που πυροδοτήθηκε από τις δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς για στρατηγικά συμφέροντα στην Αρκτική και για το ενδεχόμενο ενισχυμένης παρουσίας στο νησί. Η Κοπεγχάγη είχε τότε διαμηνύσει ότι οποιαδήποτε συζήτηση για τη Γροιλανδία δεν μπορεί να γίνεται χωρίς τη Δανία και, κυρίως, χωρίς τη βούληση των Γροιλανδών. Το τελικό κείμενο φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτή τη θέση: η κυριαρχία της Δανίας παραμένει ακέραιη, ενώ η Γροιλανδία αποκτά ισχυρότερο λόγο στις αποφάσεις που την αφορούν, ιδίως σε θέματα ασφάλειας, υποδομών και εκμετάλλευσης πόρων.

Για την Ουάσιγκτον, το διακύβευμα είναι κυρίως γεωπολιτικό. Η Αρκτική αναδεικνύεται ταχύτατα σε ζώνη ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας, καθώς το λιώσιμο των πάγων ανοίγει νέες ναυτιλιακές διαδρομές και πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά. Η συμφωνία επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να διατηρήσει και να επεκτείνει τη συνεργασία της με τη Δανία και τη Γροιλανδία σε πλαίσιο συμμαχικό, αποφεύγοντας μονομερείς κινήσεις που θα έθεταν σε δοκιμασία τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η Κοπεγχάγη διασώζει το κύρος της ως σταθερού εταίρου των ΗΠΑ, χωρίς να εμφανίζεται ως υποχωρητική απέναντι σε πιέσεις.

Η Γροιλανδία, από την πλευρά της, κερδίζει πολιτικά. Το αυτοδιοικούμενο έδαφος διεκδικεί εδώ και χρόνια μεγαλύτερη φωνή στη διαχείριση των υποθέσεών του και βλέπει τη συμφωνία ως αναγνώριση της αρχής ότι οι αποφάσεις για το μέλλον του νησιού λαμβάνονται με τη συμμετοχή των κατοίκων του. Το ζήτημα της ανεξαρτησίας παραμένει ανοιχτό, αλλά η παρούσα συμφωνία δεν το κλείνει ούτε το προδικάζει — το τοποθετεί σε πιο σταθερό και διαπραγματεύσιμο πλαίσιο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η συμφωνία διασφαλίζει ρητά την κυριαρχία της Δανίας στη Γροιλανδία και την αυτοδιάθεση των κατοίκων της.
• Ενισχύει τη συνεργασία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, με έμφαση στην ασφάλεια της Αρκτικής και στην αποτροπή μονομερών ενεργειών.
• Ανοίγει τον δρόμο για στενότερη συνεργασία σε υποδομές, έρευνα και εκμετάλλευση πόρων, με μεγαλύτερο ρόλο για τη Γροιλανδία.

Γιατί έχει σημασία: Η συμφωνία αποτελεί μια σπάνια στιγμή ισορροπίας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον. Δείχνει ότι ακόμη και σε ζητήματα υψηλής έντασης, όπως η Αρκτική, η διπλωματία μπορεί να παραγάγει λύσεις που σέβονται το διεθνές δίκαιο και τα συμφέροντα των τοπικών κοινωνιών. Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι διπλό: η συμμαχία με τις ΗΠΑ παραμένει λειτουργική, αλλά η ίδια η Ευρώπη καλείται να επενδύσει περισσότερο στη στρατηγική της παρουσία στον Βορρά.