Ο Ισημερινός στηρίζει τα αμερικανικά πλήγματα σε πλοία, αλλά συγγενείς καταγγέλλουν ότι χτυπήθηκαν ψαράδες

Lead: Η κυβέρνηση του Ισημερινού έσπευσε να στηρίξει τα αμερικανικά πλήγματα εναντίον πλοίων που φέρεται να συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα, κάνοντας λόγο για «διεθνή συνεργασία» στον πόλεμο κατά των ναρκωτικών. Ωστόσο, η εικόνα που μεταδίδουν συγγενείς των θυμάτων από τις ακτές του Ειρηνικού είναι εντελώς διαφορετική: καταγγέλλουν ότι ανάμεσα στους νεκρούς βρίσκονται και άοπλοι ψαράδες, που δεν είχαν καμία σχέση με τη συμμορία Λος Τσονέρος, ρίχνοντας βαριά σκιά στην επιχείρηση και στα κίνητρα της επίσημης αφήγησης.

Η επίθεση, που πραγματοποιήθηκε στα διεθνή ύδατα στα ανοιχτά του Ισημερινού, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης αμερικανικής στρατηγικής για την αναχαίτιση των θαλάσσιων διαδρόμων κοκαΐνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα σκάφη ανήκαν στο επιχειρησιακό δίκτυο των Λος Τσονέρος, της πιο βίαιης συμμορίας του Ισημερινού, και ότι οι επιβαίνοντες αποτελούσαν νόμιμο στόχο. Το Κίτο, από την πλευρά του, βλέπει στο πρόσωπο της Ουάσιγκτον τον πιο κρίσιμο σύμμαχο για να αντιμετωπίσει την πρωτοφανή βία που μαστίζει τη χώρα, με τα λιμάνια της να έχουν μετατραπεί σε κόμβους διακίνησης κοκαΐνης. Η ρητορική περί «κοινού αγώνα» εξυπηρετεί την ανάγκη της κυβέρνησης να δείξει αποτελεσματικότητα, ενώ ταυτόχρονα προσελκύει οικονομική και στρατιωτική βοήθεια από τον βορρά.

Ωστόσο, η πραγματικότητα στο έδαφος φαίνεται πιο σύνθετη. Μάρτυρες και συγγενείς περιγράφουν σκηνές πανικού σε μικρά αλιευτικά σκάφη, που βρέθηκαν στο λάθος σημείο τη λάθος στιγμή. Οι οικογένειες των θυμάτων ζητούν ανεξάρτητη έρευνα και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς περί ανάμιξης των δικών τους ανθρώπων με το οργανωμένο έγκλημα. Το βασικό ερώτημα που αναδύεται είναι κατά πόσο οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν επαρκείς πληροφορίες για να διαχωρίσουν τους διακινητές από τους άμαχους, ή αν η επιχείρηση βασίστηκε σε ελλιπή στοιχεία, με τραγικές συνέπειες. Η σύγχυση μεταξύ στρατιωτικών στόχων και πολιτών σε θαλάσσιες περιοχές με έντονη αλιευτική δραστηριότητα αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα, αλλά η έλλειψη διαφάνειας από την πλευρά του Πενταγώνου ενισχύει τις υποψίες για υπέρμετρη χρήση βίας.

Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει την επικίνδυνη ολισθηρή κλίση της εξωτερικής στ военной επέμβασης σε χώρες που μαστίζονται από το οργανωμένο έγκλημα. Όταν η καταπολέμηση των καρτέλ γίνεται με κριτήρια «στοχευμένων χτυπημάτων» από ξένες δυνάμεις, χωρίς σαφείς κανόνες εμπλοκής και ανεξάρτητη εποπτεία, το κόστος μεταφέρεται συχνά στους πιο ευάλωτους πολίτες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η κυβέρνηση του Ισημερινού και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι τα πλοία ανήκαν στη συμμορία Λος Τσονέρος και μετέφεραν ναρκωτικά, δικαιολογώντας τα πλήγματα ως μέρος νόμιμης αντιναρκωτικής επιχείρησης.
• Συγγενείς και τοπικές κοινότητες καταγγέλλουν ότι μεταξύ των θυμάτων υπάρχουν ψαράδες που δεν είχαν καμία σχέση με το λαθρεμπόριο, εγείροντας ερωτήματα για την ακρίβεια των πληροφοριών των ΗΠΑ.
• Το περιστατικό φέρνει στην επιφάνεια το ζήτημα της λογοδοσίας σε επιχειρήσεις κατά των καρτέλ, όπου η διάκριση μεταξύ μαχητών και αμάχων είναι συχνά δυσδιάκριτη και οι συνέπειες μη αναστρέψιμες.

Γιατί έχει σημασία: Η στήριξη του Κίτο στα πλήγματα μπορεί να ενισχύσει προσωρινά την εικόνα της κυβέρνησης ως σταθερού εταίρου των ΗΠΑ, αλλά εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την εσωτερική κοινωνική συνοχή. Αν αποδειχθεί ότι χτυπήθηκαν άοπλοι πολίτες, η οργή στις παράκτιες κοινότητες μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη προς τις αρχές και να προσφέρει έδαφος για την περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση. Η διαχείριση αυτής της υπόθεσης θα αποτελέσει τεστ για το κατά πόσο η διεθνής συνεργασία στη μάχη κατά των ναρκωτικών μπορεί να εφαρμοστεί με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, ή αν θα παραμείνει ένα επικίνδυνο εργαλείο με αδιαφανείς κανόνες και βαρύ ανθρώπινο κόστος.