Τραμπ και Δανία υπέγραψαν τη συμφωνία για τη Γροιλανδία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Στη σκιά της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Ντόναλντ Τραμπ και η Δανία υπέγραψαν συμφωνία για τη Γροιλανδία — ένα γεωπολιτικό «deal» που αναδιατάσσει τις ισορροπίες στην Αρκτική και επισημοποιεί τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο νησί, χωρίς να μεταβάλλει την κυριαρχία της Κοπεγχάγης.

Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης, έρχεται μετά από μήνες έντονων διαπραγματεύσεων και μιας ιστορικής αντιπαράθεσης που είχε ξεκινήσει το 2019, όταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ είχε προτείνει ακόμη και την αγορά της Γροιλανδίας. Εκείνη η πρόταση είχε απορριφθεί κατηγορηματικά από τη Δανία, προκαλώντας διπλωματική ένταση. Η σημερινή υπογραφή δείχνει ότι οι δύο πλευρές βρήκαν τελικά έναν κοινό τόπο: η Ουάσιγκτον εξασφαλίζει διευρυμένη στρατιωτική και στρατηγική πρόσβαση, ενώ η Κοπεγχάγη διατηρεί την κυριαρχία της επί του νησιού και ενισχύει τη θέση της ως διαχειριστή της Αρκτικής.

Σύμφωνα με το απόσπασμα της πηγής, η τελετή υπογραφής σηματοδοτεί μια συμφωνία που θα ενισχύσει τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία και θα διατηρήσει την Αρκτική περιοχή στα χέρια της Δανίας. Αυτό σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον αποκτά μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία σε μια περιοχή που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής, των νέων ναυτιλιακών διαδρομών και των τεράστιων κοιτασμάτων φυσικών πόρων.

Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του πλανήτη, βρίσκεται σε στρατηγικό σταυροδρόμι μεταξύ Βόρειου Ατλαντικού και Αρκτικού Ωκεανού. Η αμερικανική βάση στο Thule (νυν Pituffik Space Base) αποτελεί εδώ και δεκαετίες κρίσιμο κόμβο για την έγκαιρη προειδοποίηση και τις δορυφορικές επιχειρήσεις. Η νέα συμφωνία πιθανότατα επεκτείνει αυτόν τον ρόλο, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για επενδύσεις σε υποδομές και ενεργειακά έργα.

Για τη Δανία, η συμφωνία είναι μια λεπτή ισορροπία: ικανοποιεί τις αμερικανικές απαιτήσεις ασφαλείας χωρίς να εκχωρεί κυριαρχικά δικαιώματα, κάτι που θα ήταν πολιτικά αδύνατο στην Κοπεγχάγη και θα προκαλούσε την έντονη αντίδραση της Γροιλανδίας, η οποία διεκδικεί μεγαλύτερη αυτονομία. Παράλληλα, στέλνει μήνυμα στη Ρωσία και την Κίνα ότι η Δύση θωρακίζει την Αρκτική.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η συμφωνία υπογράφηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, μετά από μήνες διαπραγματεύσεων.
• Ενισχύεται η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, αλλά η κυριαρχία της Δανίας διατηρείται.
• Η Αρκτική αναδεικνύεται σε πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού για πόρους, ναυτιλία και ασφάλεια.

Γιατί έχει σημασία: Η συμφωνία δεν είναι απλώς μια διμερής συναλλαγή. Σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα φάση διεκδίκησης της Αρκτικής, όπου οι ΗΠΑ επιχειρούν να παγιώσουν την παρουσία τους πριν η περιοχή καταστεί ακόμη πιο προσβάσιμη λόγω της τήξης των πάγων. Για την Ευρώπη, και ιδιαίτερα για τη Δανία, το στοίχημα είναι να μη μετατραπεί σε απλό παρατηρητή σε μια περιοχή που της ανήκει γεωγραφικά. Για τη Μόσχα και το Πεκίνο, το μήνυμα είναι σαφές: η Δύση οργανώνεται στην Αρκτική, και η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της νέας ισορροπίας ισχύος.