Σ. Παπασταύρου: Aν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση στο πετρέλαιο θέρμανσης η κυβέρνηση θα λάβει μέτρα

Lead: Ανοιχτό το ενδεχόμενο κυβερνητικών παρεμβάσεων στην αγορά πετρελαίου θέρμανσης αφήνει ο Στέλιος Παπασταύρου, εφόσον οι τιμές δεν αποκλιμακωθούν το επόμενο διάστημα. Η δήλωση έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμένουν ευμετάβλητες και τα νοικοκυριά βλέπουν το κόστος θέρμανσης να απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού.

Η τοποθέτηση Παπασταύρου δεν αποτελεί απλή επικοινωνιακή διατύπωση. Λειτουργεί ως προειδοποίηση προς την αγορά ότι η κυβέρνηση διατηρεί δημοσιονομικά εργαλεία και είναι έτοιμη να τα ενεργοποιήσει, εφόσον κριθεί αναγκαίο. Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, αφορά τον χρονικό ορίζοντα: μια παρέμβαση πριν από την κορύφωση της χειμερινής ζήτησης έχει διαφορετικό αποτέλεσμα από μια εκ των υστέρων ενίσχυση. Στην πρώτη περίπτωση προλαμβάνεται η επιβάρυνση, στη δεύτερη απλώς αποκαθίσταται μέρος της ζημιάς.

Το οικονομικό επιτελείο κινείται σε στενό περιθώριο. Αφενός οφείλει να στηρίξει τα ευάλωτα νοικοκυριά, αφετέρου δεν μπορεί να αποκλίνει από τους δημοσιονομικούς στόχους που έχουν συμφωνηθεί. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι τα μέτρα θα είναι στοχευμένα και όχι οριζόντια, με έμφαση σε χαμηλόμισθους, συνταξιούχους και πολύτεκνες οικογένειες. Επιδότηση στην αντλία, ενίσχυση μέσω επιδόματος θέρμανσης ή προσωρινή μείωση ειδικών φόρων αποτελούν τα πιθανότερα σενάρια, ανάλογα με τη διάρκεια της ανατάραξης στις διεθνείς αγορές.

Κρίσιμος παράγοντας παραμένει η πορεία του πετρελαίου διεθνώς. Εφόσον οι τιμές υποχωρήσουν, ο κυβερνητικός σχεδιασμός θα παραμείνει σε επίπεδο ετοιμότητας. Εφόσον σταθεροποιηθούν σε υψηλά επίπεδα, η παρέμβαση καθίσταται σχεδόν βέβαιη. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι το πολιτικό κόστος της αδράνειας είναι μεγαλύτερο από το δημοσιονομικό κόστος μιας στοχευμένης στήριξης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο πακέτο μέτρων, αλλά δηλώνει έτοιμη να παρέμβει εφόσον δεν υπάρξει αποκλιμάκωση των τιμών.
• Τα πιθανά σενάρια περιλαμβάνουν ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, επιδότηση στην αντλία ή προσωρινές φορολογικές ελαφρύνσεις.
• Ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος, γεγονός που οδηγεί σε στοχευμένα και όχι οριζόντια μέτρα στήριξης.

Γιατί έχει σημασία: Η δήλωση Παπασταύρου σηματοδοτεί ότι η ενεργειακή κρίση παραμένει ενεργή στο κυβερνητικό επιτελείο, παρά την αποκλιμάκωση άλλων δεικτών της οικονομίας. Για τα νοικοκυριά, το διακύβευμα είναι άμεσο και μετρήσιμο: πόσο θα κοστίσει ο φετινός χειμώνας. Για την κυβέρνηση, το στοίχημα είναι διπλό — να προστατεύσει την κοινωνία χωρίς να διαταράξει τη δημοσιονομική ισορροπία. Η απάντηση θα κριθεί στους επόμενους μήνες, με τις τιμές του πετρελαίου να λειτουργούν ως ο πιο αξιόπιστος δείκτης των αποφάσεων που θα ληφθούν.