Δεξιά στροφή | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η φράση «δεξιά στροφή» επιστρέφει στο ευρωπαϊκό λεξιλόγιο, όχι ως στιγμιαίο σχόλιο αλλά ως δομική μεταβολή. Η επισήμανση πως στην Ευρωπαϊκή Ένωση ξημερώνει μια νέα συγκυρία δεν είναι απλή διαπίστωση· αποτυπώνει τη σταδιακή μετατόπιση του πολιτικού κέντρου βάρους προς συντηρητικότερες και εθνικά προσανατολισμένες ατζέντες, με άμεσο αντίκτυπο στις ισορροπίες των Βρυξελλών.

Η νέα αυτή συγκυρία δεν προέκυψε εν μία νυκτί. Είναι το αποτέλεσμα σωρευμένων κρίσεων –πανδημία, ενεργειακή αναταραχή, πληθωρισμός, μεταναστευτικές ροές– που διεύρυναν το χάσμα ανάμεσα στις ευρωπαϊκές ελίτ και σε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας. Τα κόμματα της δεξιάς και της άκρας δεξιάς κεφαλαιοποίησαν τη δυσαρέσκεια, μετατρέποντας ζητήματα όπως η ασφάλεια, η ταυτότητα και η εθνική κυριαρχία σε κεντρικά διακυβεύματα. Παράλληλα, οι παραδοσιακές δυνάμεις του κέντρου εμφανίζονται να προσαρμόζονται, υιοθετώντας τμήματα αυτής της ατζέντας για να διατηρήσουν την εκλογική τους επιρροή. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα κανονικότητα: η δεξιά στροφή δεν εκφράζεται πάντα με κυβερνητικές αλλαγές, αλλά με μεταβολή του πολιτικού λόγου, των προτεραιοτήτων και των συμμαχιών εντός της Ένωσης.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει πιο σκληρές διαπραγματεύσεις για το μεταναστευτικό, μεγαλύτερη έμφαση στην εθνική ασφάλεια, επιφυλακτικότητα απέναντι στη διεύρυνση και πιο συγκρατημένη στάση σε θέματα όπως η κλιματική μετάβαση όταν αυτή συγκρούεται με την οικονομική σταθερότητα. Οι ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο γίνονται πιο ρευστές, καθώς οι παραδοσιακές πλειοψηφίες χρειάζονται πλέον ευρύτερες ή εναλλακτικές στηρίξεις. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή έχει διπλή ανάγνωση: αφενός ανοίγει χώρο για συμμαχίες σε ζητήματα όπως η μετανάστευση και η ενεργειακή ασφάλεια, αφετέρου εγείρει ερωτήματα για τη θέση της χώρας σε ένα πιο κατακερματισμένο ευρωπαϊκό τοπίο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δεξιά στροφή στην ΕΕ αποτυπώνεται κυρίως στη μετατόπιση του πολιτικού λόγου και των προτεραιοτήτων, όχι μόνο σε εκλογικά αποτελέσματα.
• Βασικοί άξονες της νέας συγκυρίας είναι η μετανάστευση, η ασφάλεια, η εθνική κυριαρχία και η επιφυλακτικότητα απέναντι σε ριζικές κλιματικές πολιτικές.
• Οι παραδοσιακές πλειοψηφίες στις Βρυξέλλες γίνονται πιο εύθραυστες, με άμεσες συνέπειες στη λήψη αποφάσεων και στις συμμαχίες των κρατών-μελών.

Γιατί έχει σημασία: Η νέα ευρωπαϊκή συγκυρία δεν είναι παροδική διακύμανση αλλά δομική αλλαγή που θα καθορίσει τις πολιτικές ισορροπίες της επόμενης δεκαετίας. Για την Ελλάδα και για κάθε κράτος-μέλος, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα αναγνωρίσει τη στροφή, αλλά πώς θα τοποθετηθεί μέσα σε αυτήν, διασφαλίζοντας τα συμφέροντά του χωρίς να απομονωθεί από τον ευρωπαϊκό πυρήνα.