Αποκρουστικοί ευφημισμοί | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Στον απόηχο των πολιτικών εξελίξεων, η ρητορική της κυβέρνησης για «διαφάνεια» και «κάθαρση» συναντά τη σκληρή πραγματικότητα της κοινής γνώμης. Οι ευφημισμοί που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τις έρευνες και τις αποκαλύψεις δεν πείθουν πλέον κανέναν, καθώς η αγωνία για το τι θα βγει στο φως κορυφώνεται.

Η φράση «το μαχαίρι θα πάει μέχρι το κόκαλο» αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο την ένταση που επικρατεί στο πολιτικό σκηνικό. Από τη μία, έχουμε μια κυβέρνηση που διατείνεται ότι δεν έχει τίποτα να κρύψει και ότι οι θεσμοί λειτουργούν ανεξάρτητα. Από την άλλη, όμως, η επιλογή λέξεων όπως «ενάρετη» για να αυτοχαρακτηριστεί, προκαλεί ειρωνικά σχόλια και βαθιά καχυποψία. Σε μια περίοδο όπου οι πολίτες έχουν βιώσει διαδοχικές κρίσεις, από τα μνημόνια μέχρι την πανδημία και την ακρίβεια, η ανοχή σε επικοινωνιακά τεχνάσματα έχει εξαντληθεί.

Η ουσία του ζητήματος δεν είναι απλώς η διερεύνηση συγκεκριμένων υποθέσεων, αλλά η ίδια η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Όταν οι ευφημισμοί γίνονται εργαλείο διαχείρισης της πραγματικότητας, τότε η δημόσια συζήτηση απονευρώνεται και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς διαβρώνεται. Το ερώτημα που αιωρείται είναι εάν αυτή η «ενάρετη» ρητορική θα αντέξει στη βάσανο της αποκάλυψης στοιχείων ή εάν θα καταρρεύσει υπό το βάρος των αντιφάσεών της. Η ιστορία διδάσκει ότι οι απόλυτοι ισχυρισμοί αθωότητας συχνά οδηγούν σε θεαματικές πτώσεις.

Η κοινωνία, εξάλλου, δεν ζητάει αποδιοπομπαίους τράγους, αλλά ουσιαστική λογοδοσία. Η αναζήτηση της αλήθειας δεν μπορεί να γίνεται επιλεκτικά ή να χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης για πολιτικά οφέλη. Οι πολίτες παρακολουθούν με οξυμένη κριτική ικανότητα τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι πίσω από τις λέξεις κρύβονται συχνά διαφορετικά κίνητρα. Η αγωνία, λοιπόν, δεν είναι για το αν θα βρεθεί κάτι, αλλά για το πώς θα διαχειριστούν οι θεσμοί την όποια ετυμηγορία τους, χωρίς να υποκύψουν σε πιέσεις ή να θολώσουν τα νερά με νέους ευφημισμούς.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ρητορική της «ενάρετης διακυβέρνησης» έχει χάσει την πειστικότητά της, καθώς οι πολίτες απαιτούν πράξεις και όχι λόγια.
• Η φράση «το μαχαίρι θα πάει μέχρι το κόκαλο» υποδηλώνει μια αποφασιστικότητα που, ωστόσο, δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί σε απτά αποτελέσματα στις έρευνες.
• Η διαχείριση των αποκαλύψεων θα κρίνει όχι μόνο την κυβερνητική σταθερότητα αλλά και την εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη και τους ανεξάρτητους φορείς.

Γιατί έχει σημασία: Η κατάρρευση των ευφημισμών δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο πολιτικής επικοινωνίας. Είναι ένα κάτοπτρο της κοινωνικής διάθεσης, που δείχνει ότι η υπομονή έχει όρια και ότι η απαίτηση για διαφάνεια αποτελεί πλέον υπαρξιακό ζήτημα για τη δημοκρατία μας. Όποια κι αν είναι η έκβαση, το μάθημα είναι ήδη γραμμένο: καμία «ενάρετη» αφήγηση δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ουσία της δικαιοσύνης, όταν αυτή αργεί ή όταν γίνεται αντιληπτή ως επιλεκτική. Η κοινωνία περιμένει, όχι με αγωνία, αλλά με την αποφασιστικότητα όσων γνωρίζουν ότι η αλήθεια, αργά ή γρήγορα, πάντα βγαίνει στο φως.