Ιράν: «Βροχή» πυραύλων στην Ιορδανία σε αντίποινα για τα πλήγματα των ΗΠΑ σε τάνκερ – Τα 100 δολάρια άγγιξε το Brent

Lead: Σε μια δραματική κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, το Ιράν εξαπέλυσε «βροχή» πυραύλων εναντίον στόχων στην Ιορδανία, σε μια κίνηση που χαρακτηρίζεται ως άμεσα αντίποινα για τα πρόσφατα πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών εναντίον πετρελαιοφόρων τάνκερ στην περιοχή. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε άμεση αναταραχή στις διεθνείς αγορές, με το αργό πετρέλαιο τύπου Brent να αγγίζει το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, ενώ η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι έπληξε και δυο σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.

Η επίθεση, που σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ στόχευσε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κόμβους logistics στη νότια Ιορδανία, σηματοδοτεί μια νέα, επικίνδυνη φάση στην περιφερειακή αντιπαράθεση. Το Ιράν, μέσω ανακοίνωσης του Υπουργείου Εξωτερικών, επιβεβαίωσε ότι η επιχείρηση ήταν αντίποινα για τον αμερικανικό βομβαρδισμό δεξαμενόπλοιων που μετέφεραν ιρανικό πετρέλαιο, τα οποία οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν ως μέσα χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Πέραν των πληγμάτων στην Ιορδανία, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι έπληξε επιτυχώς δυο αμερικανικά πολεμικά σκάφη, οκτώ πετρελαιοφόρα και άλλα δέκα εμπορικά πλοία στον Κόλπο και στα στενά του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια να καταδείξει ότι μπορεί να πλήξει τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας σε παγκόσμια κλίμακα.

Η αγορά πετρελαίου αντέδρασε άμεσα και βίαια. Η τιμή του Brent εκτινάχθηκε πάνω από τα 100 δολάρια, επίπεδο που είχε να παρατηρηθεί εδώ και μήνες, καθώς οι επενδυτές σταθμίζουν τον κίνδυνο διακοπής της προσφοράς από τον Κόλπο. Αναλυτές εκτιμούν ότι μια πιθανή κλιμάκωση με κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα, πυροδοτώντας νέο πληθωριστικό σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ιορδανική κυβέρνηση, σύμμαχος των ΗΠΑ, βρίσκεται σε συναγερμό και εξετάζει το ενδεχόμενο αναχαίτισης των πυραύλων, ενώ οι ΗΠΑ έχουν ήδη μετακινήσει επιπλέον αεροπλανοφόρα στην περιοχή, σηματοδοτώντας την πρόθεσή τους να προστατεύσουν τους συμμάχους τους και τις θαλάσσιες οδούς.
• Το Ιράν φαίνεται να υιοθετεί στρατηγική «ασύμμετρης απάντησης», χρησιμοποιώντας τόσο συμβατικά όσο και μη επανδρωμένα μέσα για να πλήξει οικονομικούς και στρατιωτικούς στόχους, αποφεύγοντας μια άμεση, μετωπική σύγκρουση με τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα δοκιμάζει τα όρια της αμερικανικής απάντησης.
• Η διπλωματική προσπάθεια εκτόνωσης μέσω του ΟΗΕ και της ΕΕ έχει ουσιαστικά παγώσει, με την Τεχεράνη να απορρίπτει οποιαδήποτε συζήτηση για το πυρηνικό της πρόγραμμα εφόσον συνεχίζονται οι κυρώσεις και οι στρατιωτικές απειλές, γεγονός που αφήνει ελάχιστο περιθώριο για αποκλιμάκωση.

Γιατί έχει σημασία: Η συγκεκριμένη επίθεση δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη επεισόδιο στη μακρά λίστα εντάσεων της Μέσης Ανατολής. Είναι μια οριοθέτηση νέων κανόνων εμπλοκής: το Ιράν δείχνει ότι μπορεί και θέλει να χτυπήσει συμμαχικό έδαφος των ΗΠΑ, ενώ οι αγορές καλούνται να αποτιμήσουν ένα μόνιμο γεωπολιτικό ρίσκο. Η υπέρβαση των 100 δολαρίων στο Brent είναι ένα προειδοποιητικό σήμα για την παγκόσμια οικονομία, που μόλις αρχίζει να συνέρχεται από την ενεργειακή κρίση. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει συνέχεια, αλλά ποια θα είναι η ένταση της αμερικανικής απάντησης, με το ενδεχόμενο μιας περιφερειακής σύρραξης με απρόβλεπτες συνέπειες να μοιάζει πιο ορατό από ποτέ.