Στη Ντόχα πριν μεταβεί στην Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ο Αμπάς Αραγτσί | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η στάση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στη Ντόχα, λίγο πριν αναχωρήσει για τη Νέα Υόρκη και τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, δεν αποτελεί απλή διπλωματική διαμετακόμιση. Πρόκειται για μια προσεκτικά σχεδιασμένη κίνηση σε ένα διεθνές σκάκι, όπου το Κατάρ λειτουργεί ως δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον, την ώρα που το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα και η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας.

Η αποκάλυψη ότι το Ιράν διαβίβασε μέσω της Ντόχας στις ΗΠΑ τους όρους του για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ επιβεβαιώνει ότι οι δύο πλευρές διατηρούν έναν κανάλι επικοινωνίας, παρά τη διακηρυγμένη εχθρότητα. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον στενότερο κόμβο της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Οποιαδήποτε ιρανική κίνηση που θα μπορούσε να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα εκεί δεν είναι περιφερειακό ζήτημα, αλλά παγκόσμιο. Γι' αυτό η Τεχεράνη επιλέγει να θέσει τους όρους της μέσω ενός διαμεσολαβητή που διατηρεί σχέσεις και με τις δύο πλευρές, αποφεύγοντας την απευθείας διαπραγμάτευση που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως υποχώρηση.

Η μετάβαση του Αραγτσί στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο. Στο περιθώριο της Συνέλευσης, οι διπλωματικές επαφές πολλαπλασιάζονται και οι συναντήσεις κεκλεισμένων των θυρών μπορούν να εξελιχθούν σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Η ιρανική πλευρά επιδιώκει να αξιοποιήσει το βήμα του ΟΗΕ για να προβάλει τις θέσεις της, να ασκήσει πίεση μέσω της κοινής γνώμης και να διερευνήσει τα περιθώρια μιας συμφωνίας που θα της εξασφαλίζει ανάσες στην οικονομία, χωρίς να θυσιάζει τα διαπραγματευτικά της χαρτιά. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον, σε προεκλογική περίοδο, έχει περιορισμένο πολιτικό χώρο για παραχωρήσεις, γεγονός που καθιστά τη Ντόχα ένα ασφαλές προσωρινό σκηνικό για άτυπες επαφές.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το Κατάρ αναδεικνύεται σε βασικό διαμεσολαβητή μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, ρόλο που ενισχύει τη γεωπολιτική του επιρροή στον Κόλπο.
• Οι όροι της Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ συνδέονται άμεσα με την άρση κυρώσεων και την πυρηνική συμφωνία.
• Η παρουσία του Αραγτσί στη Νέα Υόρκη ενδέχεται να οδηγήσει σε κρίσιμες επαφές στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης.

Γιατί έχει σημασία: Η διαδρομή Ντόχα - Νέα Υόρκη δεν είναι απλή μετακίνηση, αλλά ένα μήνυμα ότι η διπλωματία παραμένει ανοιχτή, έστω και υπό όρους. Αν οι διαβουλεύσεις καρποφορήσουν, θα μπορούσαν να αποκλιμακώσουν την ένταση στον Κόλπο και να σταθεροποιήσουν τις ενεργειακές αγορές. Αν αποτύχουν, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το πιο επικίνδυνο σημείο του πλανήτη, με άμεσες συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία και ασφάλεια.