Σε ιστορικό χαμηλό οι επιδόσεις των μαθητών διεθνώς | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Οι μαθητές σε ολόκληρο τον κόσμο καταγράφουν ιστορικό χαμηλό στις βασικές δεξιότητες γραφής, ανάγνωσης και αριθμητικής, με την τελευταία έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) να αποκαλύπτει ότι ένα σημαντικό ποσοστό εφήβων δεν διαθέτει το ελάχιστο επίπεδο εγγραμματισμού. Η έκθεση, που βασίζεται σε δεδομένα από το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA), παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα για το μέλλον της εκπαίδευσης, θέτοντας σε συναγερμό κυβερνήσεις, εκπαιδευτικούς και γονείς.

Η υποχώρηση των επιδόσεων δεν είναι περιστασιακό φαινόμενο, αλλά ακολουθεί μια σταθερή πτωτική τάση την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι μαθητές δυσκολεύονται ακόμη και στην κατανόηση απλών κειμένων, στην εξαγωγή βασικών συμπερασμάτων και στην εκτέλεση απλών μαθηματικών πράξεων που απαιτούνται στην καθημερινή ζωή. Οι ειδικοί αποδίδουν το φαινόμενο σε πολλαπλούς παράγοντες: την παρατεταμένη τηλεκπαίδευση λόγω πανδημίας που διέκοψε τη φυσική ροή της μάθησης, την αυξημένη εξάρτηση από τις ψηφιακές συσκευές που αποσπούν την προσοχή και μειώνουν τον χρόνο μελέτης, καθώς και την υποχρηματοδότηση των δημόσιων εκπαιδευτικών συστημάτων σε πολλές χώρες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το χάσμα επιδόσεων διευρύνεται μεταξύ μαθητών από διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Οι μαθητές από ευκατάστατες οικογένειες διατηρούν ή και βελτιώνουν τις επιδόσεις τους, χάρη στην πρόσβαση σε ιδιωτική υποστήριξη και ποιοτικότερο εκπαιδευτικό υλικό, ενώ οι μαθητές από χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα πλήττονται δυσανάλογα. Αυτή η ανισότητα απειλεί να εδραιώσει έναν φαύλο κύκλο φτώχειας και χαμηλής εκπαίδευσης, με άμεσες συνέπειες στην αγορά εργασίας και την κοινωνική κινητικότητα.

Οι ερευνητές του ΟΟΣΑ επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά πλήττει και τις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έλλειψη βασικών δεξιοτήτων στους αυριανούς πολίτες και εργαζόμενους έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στην παραγωγικότητα και την καινοτομία, ενώ οι προβλέψεις για το μέλλον είναι δυσοίωνες, εάν δεν ληφθούν άμεσα διορθωτικά μέτρα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι επιδόσεις των μαθητών σε ανάγνωση, μαθηματικά και επιστήμες βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη των μετρήσεων του PISA το 2000.
• Η πανδημία COVID-19 επιτάχυνε την πτώση, αλλά η υποβάθμιση είχε ξεκινήσει νωρίτερα, υποδηλώνοντας δομικά προβλήματα στα εκπαιδευτικά συστήματα.
• Η κοινωνικοοικονομική ανισότητα αποτελεί τον ισχυρότερο προγνωστικό παράγοντα για χαμηλές επιδόσεις, εντείνοντας τις υφιστάμενες ανισότητες στις κοινωνίες.

Γιατί έχει σημασία: Η υποβάθμιση των βασικών δεξιοτήτων των μαθητών δεν είναι ένα μεμονωμένο εκπαιδευτικό ζήτημα, αλλά ένας δείκτης της μελλοντικής ανθεκτικότητας των κοινωνιών. Χωρίς επαρκή εγγραμματισμό και αριθμητική ικανότητα, οι νέοι άνθρωποι θα δυσκολευτούν να προσαρμοστούν σε μια αγορά εργασίας που μεταβάλλεται ραγδαία, να συμμετάσχουν ενεργά στη δημοκρατική διαδικασία και να αντιμετωπίσουν σύνθετα κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Η έκθεση του ΟΟΣΑ λειτουργεί ως καμπανάκι: η επένδυση στην εκπαίδευση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά η πιο κρίσιμη προτεραιότητα για το μέλλον κάθε χώρας. Οι πολιτικές που θα εφαρμοστούν τα επόμενα χρόνια θα καθορίσουν εάν η επόμενη γενιά θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις ή θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια βαθιά κρίση ικανοτήτων και ευκαιριών.