Το φάντασμα της κρίσης προ των πυλών – Ο εφιάλτης επιστρέφει | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σταυροδρόμι μεταξύ κρίσης και μεγέθυνσης της «πίτας» βρίσκεται η ελληνική οικονομία, με το «κοκτέιλ» των συνθηκών να είναι ανησυχητικά γνώριμο: ακριβότερο χρήμα, διογκωμένα χρέη, ενεργειακό σοκ, επίμονος πληθωρισμός και αγορές που αναζητούν ξανά προσφυγές σε ασφαλή καταφύγια. Το φάντασμα της κρίσης του 2010 επιστρέφει, όχι με την ίδια μορφή, αλλά με την ίδια αγωνία στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Η σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία είναι αναπόφευκτη, αλλά και παραπλανητική αν μείνει επιφανειακή. Τότε, το πρόβλημα ήταν η έλλειψη πρόσβασης στις αγορές και η κατάρρευση της εμπιστοσύνης. Σήμερα, η χώρα έχει μεν ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, όμως το δημόσιο χρέος παραμένει από τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αν και έχει αρχίσει να χαλαρώνει τη νομισματική πολιτική, διατηρεί το κόστος δανεισμού σε επίπεδα που πιέζουν τον προϋπολογισμό. Παράλληλα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα και την ενέργεια ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα, περιορίζοντας την κατανάλωση και την ανάπτυξη. Το ενεργειακό σοκ, με τις τιμές του φυσικού αερίου να παραμένουν ευμετάβλητες λόγω γεωπολιτικών εντάσεων, λειτουργεί ως πρόσθετος επιβαρυντικός παράγοντας για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά. Την ίδια στιγμή, οι αγορές δείχνουν σημάδια νευρικότητας: τα spreads των ομολόγων της περιφέρειας διευρύνονται, οι επενδυτές στρέφονται σε ασφαλέστερα περιουσιακά στοιχεία και οι προβλέψεις για την ανάπτυξη αναθεωρούνται προς τα κάτω. Η κυβέρνηση επικαλείται τα ταμειακά διαθέσιμα και τον τουρισμό ως αντιστάθμισμα, όμως η πραγματική δοκιμασία θα έρθει όταν λήξουν τα μέτρα στήριξης και οι δανειακές ανάγκες αναχρηματοδοτηθούν σε υψηλότερα επιτόκια. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει κρίση, αλλά αν η χώρα μπορεί να απορροφήσει τους κραδασμούς χωρίς να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το δημόσιο χρέος παραμένει πάνω από 150% του ΑΕΠ, εκθέτοντας τη χώρα σε κίνδυνο από μια νέα άνοδο των επιτοκίων.
• Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα και την ενέργεια συνεχίζει να πιέζει τα ευάλωτα νοικοκυριά, παρά την αποκλιμάκωση του γενικού δείκτη.
• Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις δημοσιονομικές επιδόσεις και την πορεία των μεταρρυθμίσεων, με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες εκθέσεις αξιολόγησης.

Γιατί έχει σημασία: Η επιστροφή του εφιάλτη δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά ούτε και απίθανη. Η Ελλάδα έχει σήμερα περισσότερα εργαλεία από το 2010, όμως η ανοχή των αγορών και των πολιτών έχει όρια. Η διαχείριση του «κοκτέιλ» κρίσης απαιτεί ψυχραιμία, στοχευμένα μέτρα και, πάνω απ’ όλα, ειλικρίνεια απέναντι στους πολίτες. Το στοίχημα δεν είναι μόνο να αποφευχθεί μια νέα ύφεση, αλλά να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη θα φτάσει σε όσους την έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.