Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τη διεθνή κοινότητα να «αντισταθεί στην υπαρξιακή επίθεση» του Τραμπ κατά του ΔΠΔ

Lead: Η Διεθνής Αμνηστία απευθύνει έκκληση στη διεθνή κοινότητα να αντισταθεί στις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, χαρακτηρίζοντας την κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ «υπαρξιακή επίθεση» στο θεσμό της διεθνούς δικαιοσύνης. Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει μια κλιμακούμενη αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το δικαστήριο της Χάγης, με άμεσες συνέπειες για το μέλλον της παγκόσμιας δικαστικής συνεργασίας.

Οι κυρώσεις που επέβαλε η αμερικανική κυβέρνηση κατά στελεχών και συνεργατών του ΔΠΔ δεν αποτελούν μεμονωμένη ενέργεια, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης προς διεθνείς θεσμούς που ερευνούν υποθέσεις οι οποίες αγγίζουν αμερικανικά ή ισραηλινά συμφέροντα. Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει ότι οι κυρώσεις πλήττουν την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και δημιουργούν επικίνδυνο προηγούμενο, καθώς τιμωρούν δικαστές και εισαγγελείς για το έργο τους. Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι το ΔΠΔ υπερβαίνει την εντολή του και ότι οι ενέργειές του συνιστούν απειλή για την εθνική κυριαρχία των ΗΠΑ, οι οποίες δεν είναι μέλη του δικαστηρίου.

Η αντιπαράθεση αυτή έχει σοβαρές προεκτάσεις για την Ευρώπη, καθώς πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ στηρίζουν ανοιχτά το ΔΠΔ και ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με διλήμματα συμμόρφωσης προς τις αμερικανικές κυρώσεις ή προς τις υποχρεώσεις τους απέναντι στο διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, ενισχύεται ο προβληματισμός για την ικανότητα των διεθνών θεσμών να λειτουργούν ανεξάρτητα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αντιπαλότητας, όπου οι μεγάλες δυνάμεις χρησιμοποιούν οικονομικά και νομικά εργαλεία για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Διεθνής Αμνηστία ζητά συντονισμένη αντίδραση της διεθνούς κοινότητας κατά των αμερικανικών κυρώσεων στο ΔΠΔ.
• Οι κυρώσεις αφορούν στελέχη και συνεργάτες του δικαστηρίου και πλήττουν την ανεξαρτησία του.
• Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη συμμαχία με τις ΗΠΑ και τη στήριξη του διεθνούς δικαίου.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο το ΔΠΔ, αλλά το σύνολο της αρχιτεκτονικής της διεθνούς δικαιοσύνης. Αν οι κυρώσεις γίνουν αποδεκτές ως μέσο πίεσης, ανοίγει ο δρόμος για την αποδυνάμωση κάθε θεσμού που τολμά να ερευνά υποθέσεις εις βάρος ισχυρών κρατών. Η στάση της διεθνούς κοινότητας θα καθορίσει αν το διεθνές δίκαιο παραμένει καθολικό ή υποχωρεί μπροστά σε πολιτικές σκοπιμότητες.