Η ΔΕΘ ως εργαλείο των πολιτικών | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης επιστρέφει στο προσκήνιο ως το κατεξοχήν πεδίο όπου η οικονομική πολιτική συναντά την πολιτική επικοινωνία. Κάθε χρόνο, η ΔΕΘ λειτουργεί ως βήμα εξαγγελιών, μέτρο σύγκρισης υποσχέσεων και, όπως αποδεικνύεται, ως εργαλείο διαχείρισης της δημόσιας αφήγησης — συχνά μακριά από τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.

Η φετινή συζήτηση γύρω από τη ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς διασταυρώνεται με τα ευρήματα της PISA για τις μαθησιακές ικανότητες των ελληνοπαίδων. Η απογοήτευση που προκαλούν τα στοιχεία δεν είναι απλώς εκπαιδευτικό ζήτημα· αποτυπώνει ένα ευρύτερο έλλειμμα παραγωγικότητας, καινοτομίας και κοινωνικής κινητικότητας. Όταν η χώρα επενδύει επικοινωνιακά σε μεγαλόσχημα σχέδια ανάπτυξης, την ίδια στιγμή τα θεμέλια του ανθρώπινου κεφαλαίου εμφανίζονται διαβρωμένα, η σύνδεση μεταξύ εξαγγελίας και πραγματικότητας καθίσταται προβληματική.

Η ΔΕΘ, ως θεσμός, έχει ιστορικά λειτουργήσει ως καθρέφτης της σχέσης κράτους, επιχειρήσεων και πολιτών. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή μετατόπιση: από χώρο διαλόγου για την οικονομία, μετατρέπεται σε σκηνή επικοινωνιακών εντυπώσεων. Οι εξαγγελίες για φοροελαφρύνσεις, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις συχνά δεν συνοδεύονται από μετρήσιμα χρονοδιαγράμματα ή δεσμευτικούς δημοσιονομικούς όρους. Έτσι, η έκθεση κινδυνεύει να χάσει τον ρόλο της ως εργαλείου λογοδοσίας και να καταστεί εργαλείο πολιτικής διαχείρισης της προσδοκίας.

Το ζήτημα δεν είναι η ίδια η ύπαρξη της ΔΕΘ, αλλά ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται. Όταν τα προβλήματα της παιδείας, της υγείας και της αγοράς εργασίας παραμένουν ανοιχτά, η ετήσια τελετουργία των εξαγγελιών αποκτά χαρακτηριστικά αποσύνδεσης από την κοινωνική βάση. Η οικονομική ανάλυση οφείλει να εξετάζει όχι μόνο το περιεχόμενο των μέτρων, αλλά και τη θεσμική τους συνέχεια: ποιος τα υλοποιεί, με ποιους πόρους και με ποια αξιολόγηση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ΔΕΘ λειτουργεί ως ετήσιο σημείο αναφοράς για τις οικονομικές εξαγγελίες της κυβέρνησης, αλλά συχνά χωρίς δεσμευτικότητα ή μετρήσιμη υλοποίηση.
• Τα στοιχεία της PISA για τις μαθησιακές ικανότητες αναδεικνύουν διαρθρωτικές αδυναμίες που υπονομεύουν κάθε αναπτυξιακή στρατηγική.
• Η αποσύνδεση μεταξύ επικοινωνιακών εξαγγελιών και πραγματικής οικονομίας ενισχύει τη δυσπιστία των πολιτών και αποδυναμώνει τον δημόσιο διάλογο.

Γιατί έχει σημασία: Η ΔΕΘ δεν είναι απλώς μια έκθεση· είναι καθρέφτης της πολιτικής βούλησης και της σχέσης της με την κοινωνία. Αν συνεχίσει να λειτουργεί ως εργαλείο επικοινωνιακής διαχείρισης αντί για πεδίο ουσιαστικής λογοδοσίας, τότε η οικονομική πολιτική θα παραμένει εγκλωβισμένη σε ετήσιους κύκλους υποσχέσεων, μακριά από τις ανάγκες των πολιτών και τις προκλήσεις του μέλλοντος.