Ευρωπαϊκή στήριξη, αφωνία από ΗΠΑ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε την «βαθιά της λύπη» για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, με τους 27 να τοποθετούνται διά της ύπατης εκπροσώπου Κάγια Κάλας, την ώρα που η Ουάσιγκτον τηρεί σιγή ιχθύος. Η ασυμμετρία αυτή στις αντιδράσεις αναδεικνύει μια ευρύτερη γεωπολιτική μετατόπιση στη Μεσόγειο, όπου οι Βρυξέλλες επιλέγουν τη διπλωματία των δηλώσεων και οι ΗΠΑ την αποφυγή εμπλοκής.

Η κοινή δήλωση των κρατών-μελών δεν αποτελεί απλή τυπική διαμαρτυρία. Συνιστά έμπρακτη απόδειξη ότι η Ε.Ε. επιχειρεί να διατηρήσει ρόλο ρυθμιστή στις εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, ακόμη και όταν τα μέσα πίεσης που διαθέτει παραμένουν περιορισμένα. Η Κάγια Κάλας, ως ύπατη εκπρόσωπος, μετέφερε τη συλλογική θέση των 27, γεγονός που δείχνει ενότητα — σπάνιο φαινόμενο σε ζητήματα που αγγίζουν τα ελληνοτουρκικά και τα ενεργειακά συμφέροντα της περιοχής. Το μνημόνιο, που αφορά οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και συνεργασία σε ενεργειακούς τομείς, αμφισβητείται ευθέως από την Αθήνα και τη Λευκωσία ως νομικά αβάσιμο, καθώς παραβιάζει — κατά την ελληνική θέση — το δίκαιο της θάλασσας και τα κυριαρχικά δικαιώματα νησιών.

Η σιωπή των ΗΠΑ είναι εξίσου αποκαλυπτική με τη δήλωση της Ε.Ε. Η Ουάσιγκτον, παραδοσιακά εγγυήτρια της σταθερότητας στο Αιγαίο, φαίνεται να προτιμά την αποφυγή άμεσης αντιπαράθεσης με την Άγκυρα, εν μέσω της δικής της ατζέντας για τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία. Αυτή η στάση εγείρει ερωτήματα για την αξιοπιστία της αμερικανικής δέσμευσης έναντι των συμμάχων της στο ΝΑΤΟ, όταν τα συμφέροντά τους θίγονται από άλλο μέλος της Συμμαχίας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δήλωση των 27 έγινε μέσω της ύπατης εκπροσώπου Κάγια Κάλας, γεγονός που υποδηλώνει συντονισμένη ευρωπαϊκή θέση και όχι μεμονωμένες αντιδράσεις κρατών.
• Το τουρκολιβυκό μνημόνιο αμφισβητείται νομικά από Ελλάδα και Κύπρο, καθώς παραβλέπει — κατά τους ισχυρισμούς τους — την ύπαρξη νησιών και τα σχετικά δικαιώματα θαλάσσιων ζωνών.
• Οι ΗΠΑ δεν έχουν τοποθετηθεί δημόσια, επιλέγοντας στάση αποχής που διευκολύνει την Τουρκία και αποδυναμώνει το μήνυμα της ευρωπαϊκής καταδίκης.

Γιατί έχει σημασία: Η ευρωπαϊκή καταδίκη χωρίς αμερικανική στήριξη κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά. Η σιωπή της Ουάσιγκτον δεν είναι ουδετερότητα — είναι πολιτική επιλογή που στέλνει σαφές μήνυμα για τις προτεραιότητες της νέας εποχής. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ευρώπη θα μιλήσει, αλλά αν θα πράξει. Και αυτό θα φανεί στην επόμενη κρίση, όταν οι δηλώσεις θα δοκιμαστούν στην πράξη.