Ιρανός αξιωματούχος: Σύντομα θα κλείσουν «παράνομες διαδρομές διέλευσης» στο Στενό του Ορμούζ

Lead: Η προειδοποίηση ενός Ιρανού αξιωματούχου ότι «παράνομες διαδρομές διέλευσης» στο Στενό του Ορμούζ θα κλείσουν σύντομα δεν αποτελεί απλή δήλωση. Αγγίζει τον πιο ευαίσθητο κόμβο της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας, από τον οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Κάθε φορά που η Τεχεράνη αφήνει να εννοηθεί ότι μπορεί να περιορίσει τη ναυσιπλοΐα, οι αγορές ενέργειας, οι ναυτασφαλίσεις και οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται.

Η δήλωση έγινε στο ημιεπίσημο πρακτορείο Fars από σύμβουλο του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, χωρίς να προσδιορίζεται με σαφήνεια ποιες διαδρομές θεωρούνται «παράνομες» ούτε πότε ακριβώς θα εφαρμοστούν τα μέτρα. Αυτή η ασάφεια είναι μέρος της στρατηγικής. Το Ιράν χρησιμοποιεί συχνά τη ρητορική για το Στενό του Ορμούζ ως μοχλό πίεσης απέναντι στις κυρώσεις και τις δυτικές ναυτικές παρουσίες στην περιοχή, χωρίς πάντα να προχωρά σε πραγματικό αποκλεισμό, που θα έπληττε και το ίδιο.

Το Στενό του Ορμούζ συνδέει τον Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και κατ’ επέκταση με την ανοιχτή θάλασσα. Η ελεύθερη διέλευση προστατεύεται εν μέρει από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, αλλά στην πράξη η κατάσταση είναι ρευστή: επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, κατασχέσεις πλοίων και ασαφείς ζώνες ευθύνης έχουν αυξήσει τον κίνδυνο. Μια ερμηνεία του Ιράν για το ποιες διαδρομές είναι νόμιμες θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα αβεβαιότητα για τους πλοιοκτήτες και τις ασφαλιστικές εταιρείες.

Οι επιπτώσεις δεν είναι μόνο γεωπολιτικές. Τα ναύλα, τα ασφάλιστρα κινδύνου και οι τιμές του αργού πετρελαίου αντιδρούν άμεσα σε τέτοιες δηλώσεις. Για την Ευρώπη, που εξαρτάται από εισαγωγές ενέργειας, και για τις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας, η διατάραξη της ροής μέσω Ορμούζ θα λειτουργούσε ως πληθωριστικό σοκ. Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον και οι σύμμαχοί της θα ερμήνευαν ενδεχόμενο αποκλεισμό ως κλιμάκωση, αυξάνοντας την πιθανότητα ναυτικής αντιπαράθεσης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το Στενό του Ορμούζ είναι κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος για το παγκόσμιο πετρέλαιο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο.
• Η δήλωση προέρχεται από κύκλους των Φρουρών της Επανάστασης, γεγονός που της προσδίδει βαρύτητα αλλά και πολιτική σκοπιμότητα.
• Δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα ή ακριβής ορισμός των «παράνομων» διαδρομών.

Γιατί έχει σημασία: Η απειλή αυτή υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει εύθραυστη και ότι η Τεχεράνη διαθέτει ισχυρό χαρτί στην περιφερειακή αντιπαράθεση. Ακόμη κι αν δεν κλείσει πραγματικά το Στενό, η αβεβαιότητα που καλλιεργεί αρκεί για να επηρεάσει αγορές, ασφάλειες και διπλωματικές ισορροπίες.