Ο Τραμπ χαλαρώνει τους φόρους στο «κόκκινο» diesel καθώς οι τιμές στις ΗΠΑ αγγίζουν το 1,50 ευρώ το λίτρο

Lead: Σε μια κίνηση που πυροδοτεί έντονες αντιδράσεις, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε την προσωρινή χαλάρωση των ομοσπονδιακών φόρων στο «κόκκινο» diesel, την ώρα που η μέση τιμή του καυσίμου στις ΗΠΑ εκτοξεύεται στα 6,32 δολάρια το γαλόνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 1,50 ευρώ το λίτρο. Το μέτρο, σύμφωνα με πληροφορίες του Πρώτου Θέματος, επιτρέπει προσωρινά τη χρήση του καυσίμου στους δρόμους και αναβάλλει την είσπραξη του ομοσπονδιακού φόρου έως το τέλος του έτους.

Η απόφαση δεν αποτελεί καινοτομία για την αμερικανική διοίκηση, καθώς ανάλογες παρεμβάσεις είχαν εφαρμοστεί και στο παρελθόν σε περιόδους ενεργειακής κρίσης. Ωστόσο, αυτή τη φορά το πλαίσιο είναι ιδιαίτερα φορτισμένο: οι τιμές των καυσίμων βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ο πληθωρισμός πιέζει τα νοικοκυριά και η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει άμεσα αντανακλαστικά απέναντι στην ακρίβεια. Το «κόκκινο» diesel, το οποίο προορίζεται κανονικά για αγροτική και μη οδική χρήση, φορολογείται με χαμηλότερο συντελεστή. Η προσωρινή του απελευθέρωση στην αγορά των μεταφορών επιδιώκει να μειώσει το κόστος για τους μεταφορείς και, κατ’ επέκταση, να περιορίσει τις ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Η κίνηση, όμως, εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Πρώτον, η αναβολή του φόρου στερεί έσοδα από το ομοσπονδιακό ταμείο που χρηματοδοτεί τη συντήρηση των αυτοκινητοδρόμων, δημιουργώντας ένα δημοσιονομικό κενό που θα κληθεί να καλύψει αργότερα ο κρατικός προϋπολογισμός. Δεύτερον, η μαζική στροφή στο «κόκκινο» diesel ενδέχεται να προκαλέσει στρεβλώσεις στην αγορά και ελλείψεις στο καύσιμο για τους αγρότες, που το χρησιμοποιούν για τη λειτουργία των μηχανημάτων τους. Τρίτον, η ρύθμιση έχει προσωρινό χαρακτήρα, γεγονός που σημαίνει ότι οι τιμές θα επανέλθουν στα ύψη μόλις εκπνεύσει η περίοδος χάριτος, εκτός εάν μεσολαβήσει νέα παρέμβαση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η μέση τιμή του diesel στις ΗΠΑ διαμορφώνεται στα 6,32 δολάρια το γαλόνι, δηλαδή περίπου 1,50 ευρώ το λίτρο, επίπεδο που έχει να παρατηρηθεί εδώ και δεκαετίες.
• Το μέτρο αναστέλλει την είσπραξη του ομοσπονδιακού φόρου έως το τέλος του έτους, παρέχοντας προσωρινή ανάσα σε μεταφορείς και αγρότες.
• Η χρήση του «κόκκινου» diesel στους δημόσιους δρόμους θα επιτρέπεται πλέον νόμιμα, με την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν οι σχετικές προδιαγραφές ασφαλείας.

Γιατί έχει σημασία: Η απόφαση Τραμπ λειτουργεί ως διπλό μήνυμα: αφενός δείχνει ότι η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει την πίεση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αφετέρου αποκαλύπτει την αδυναμία της να αντιμετωπίσει δομικά τις αιτίες της ενεργειακής ακρίβειας. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η προσωρινή φοροελάφρυνση θα αποδειχθεί αποτελεσματικό εργαλείο ανακούφισης ή μια επικοινωνιακή κίνηση με βραχύβια οφέλη και μακροπρόθεσμες παρενέργειες στην αγορά καυσίμων.