Κλιματική κρίση και ενέργεια: Οι ΗΠΑ κάνουν βήματα πίσω | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια περίοδο που η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι ο χρόνος για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5 βαθμό Κελσίου εξαντλείται, οι Ηνωμένες Πολιτείες —ο δεύτερος μεγαλύτερος ρυπαντής CO2 παγκοσμίως μετά την Κίνα— επιλέγουν να πατήσουν φρένο στις κλιματικές τους δεσμεύσεις. Η χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανονισμών από την κυβέρνηση Τραμπ δεν αποτελεί απλώς μια εσωτερική πολιτική απόφαση· συνιστά γεωπολιτικό σεισμό με επιπτώσεις που θα γίνουν αισθητές από τις Βρυξέλλες έως το Πεκίνο.

Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Από την επιστροφή της στον Λευκό Οίκο, η κυβέρνηση Τραμπ έχει υιοθετήσει μια ατζέντα που προτάσσει την ενεργειακή ανεξαρτησία μέσω ορυκτών καυσίμων, υπονομεύοντας ταυτόχρονα τον νόμο για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA) και τις επιδοτήσεις σε ανανεώσιμες πηγές. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: αντί για τη σταδιακή αποκλιμάκωση των εκπομπών που προέβλεπαν οι προηγούμενες δεσμεύσεις, οι αναλυτές εκτιμούν πλέον ότι οι αμερικανικές εκπομπές ενδέχεται να αυξηθούν έως και 4% έως το 2030. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ όχι μόνο δεν θα επιτύχουν τον στόχο μείωσης κατά 50-52% σε σχέση με τα επίπεδα του 2005, αλλά θα λειτουργήσουν ως ανάχωμα στις παγκόσμιες προσπάθειες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που έχει επενδύσει πολιτικά και οικονομικά στην πράσινη μετάβαση, βρίσκεται σε δεινή θέση. Χωρίς την αμερικανική σύμπραξη, ο μηχανισμός συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) και οι παγκόσμιες συμφωνίες για τη χρηματοδότηση της κλιματικής προσαρμογής χάνουν την απαραίτητη δυναμική τους. Παράλληλα, η Κίνα, αν και παραμένει ο μεγαλύτερος ρυπαντής, έχει αρχίσει να επενδύει στρατηγικά στις ανανεώσιμες πηγές, διεκδικώντας τον ρόλο του παγκόσμιου ηγέτη στην πράσινη τεχνολογία —ρόλο που οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν σιωπηρά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι ΗΠΑ ευθύνονται για περίπου 13-14% των παγκόσμιων εκπομπών CO2, ενώ η κατά κεφαλήν εκπομπή τους παραμένει από τις υψηλότερες παγκοσμίως.
• Η χαλάρωση των κανονισμών αφορά κυρίως τις εκπομπές από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, τις εξορύξεις και τα πρότυπα καυσίμων οχημάτων.
• Η απόσυρση των ΗΠΑ από τη χρηματοδότηση της κλιματικής προσαρμογής πλήττει άμεσα τις αναπτυσσόμενες χώρες που είναι πιο ευάλωτες στην κλιματική κρίση.

Γιατί έχει σημασία: Η κλιματική κρίση δεν γνωρίζει σύνορα. Όταν η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη υποχωρεί, το μήνυμα που στέλνει στις αγορές και στις υπόλοιπες κυβερνήσεις είναι σαφές: η βραχυπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη υπερισχύει της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Αυτό το προηγούμενο μπορεί να ενθαρρύνει και άλλες χώρες να χαλαρώσουν τις δικές τους δεσμεύσεις, θέτοντας σε κίνδυνο την ίδια τη Συμφωνία του Παρισιού. Η μάχη για το κλίμα κερδίζεται ή χάνεται συλλογικά — και αυτή τη στιγμή, η μεγαλύτερη απώλεια δεν είναι τεχνική, αλλά πολιτική.