Η κοστοβόρα επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα: 4 δισ. δολάρια σε εξοπλισμούς – Τι περιλαμβάνει το «πακέτο»

Lead: Μια επίσκεψη που παρουσιάστηκε ως διπλωματική κίνηση υψηλού συμβολισμού κατέληξε να αποτιμάται κυρίως σε δολάρια. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έφτασε στην Αθήνα με ατζέντα περιφερειακής συνεργασίας, αλλά το πιο χειροπιαστό αποτέλεσμα της παρουσίας του είναι ένα πακέτο στρατιωτικών προμηθειών ύψους περίπου 4 δισ. δολαρίων, το οποίο ανακοινώθηκε μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales (FMS).

Η Κοινή Δήλωση των δύο κυβερνήσεων επιβεβαίωσε πλήρως το ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» για το περιεχόμενο της συμφωνίας, δίνοντας στη δημόσια συζήτηση ένα σαφές πλαίσιο: η Ελλάδα δεν αγοράζει απλώς οπλικά συστήματα, αλλά εντάσσεται ακόμη βαθύτερα στον αμερικανικό αμυντικό σχεδιασμό. Το FMS, άλλωστε, δεν λειτουργεί ως απλή εμπορική συναλλαγή. Πρόκειται για διακρατικό μηχανισμό, στον οποίο η Ουάσιγκτον καθορίζει τι πωλείται, πότε και υπό ποιους όρους, με τη σύμφωνη γνώμη του Κογκρέσου. Αυτό σημαίνει ότι η Αθήνα αποκτά πρόσβαση σε προηγμένα συστήματα, αλλά και μακροχρόνιες δεσμεύσεις συντήρησης, εκπαίδευσης και αναβάθμισης που συχνά ξεπερνούν το αρχικό τίμημα.

Το «πακέτο» περιλαμβάνει, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, συνδυασμό αεροπορικών, ναυτικών και χερσαίων δυνατοτήτων, με έμφαση στην ανανέωση στόλου και στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας με τις δυνάμεις των ΗΠΑ. Για την κυβέρνηση, το επιχείρημα είναι αμυντικό και αποτρεπτικό. Για τους επικριτές, το ερώτημα είναι διαφορετικό: πόσο από αυτό το ποσό θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε άλλες προτεραιότητες, και κατά πόσο η Ελλάδα διατηρεί πραγματικό έλεγχο στις επιλογές της, όταν η προμήθεια περνά από ξένα γραφειοκρατικά και πολιτικά φίλτρα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η αγορά γίνεται μέσω FMS, δηλαδή διακρατικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, όχι απευθείας από εταιρείες.
• Το ύψος των 4 δισ. δολαρίων αφορά αρχική εκτίμηση και μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα με τις τελικές παραγγελίες και τις αναβαθμίσεις.
• Η συμφωνία συνδέεται με ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και με τη στάση της Τουρκίας.

Γιατί έχει σημασία: Πέρα από τα ποσά, η επίσκεψη Ρούμπιο αναδεικνύει μια σταθερή τάση: η ελληνική εξωτερική πολιτική εδράζεται όλο και περισσότερο στην αμυντική σχέση με τις ΗΠΑ. Το ερώτημα δεν είναι αν η χώρα χρειάζεται ασφάλεια, αλλά αν η ασφάλεια αυτή αγοράζεται με όρους που η Αθήνα μπορεί πραγματικά να ελέγξει. Και αυτό θα κριθεί όχι στη φωτογραφία της υπογραφής, αλλά στα επόμενα χρόνια εφαρμογής.