Ρούμπιο: «Δεν θα επιτρέπαμε ποτέ ελληνοτουρκική σύγκρουση» – Τα κωλύματα για τα F-35 στην Τουρκία και οι πόλεμος σε Ιράν και Ουκρανία

Lead: Τη διαβεβαίωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επέτρεπαν ποτέ στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας παρείχε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε δηλώσεις του που έρχονται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, ο Αμερικανός αξιωματούχος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Άγκυρα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ αναφέρθηκε και στις εξελίξεις σε Ιράν και Ουκρανία, σκιαγραφώντας τις προτεραιότητες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Η δήλωση Ρούμπιο αποτελεί σαφές μήνυμα αποτροπής προς κάθε πλευρά, υπογραμμίζοντας τον σταθεροποιητικό ρόλο της Ουάσιγκτον ως εγγυήτριας της ισορροπίας στο Αιγαίο. Ωστόσο, το ζήτημα των F-35 παραμένει το πιο ευαίσθητο σημείο. Η Τουρκία, παρά την άρση των κυρώσεων CAATSA και τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κωλύματα που σχετίζονται με την επιχειρησιακή συμβατότητα, τις εκκρεμότητες στο πρόγραμμα και τις ενστάσεις του Κογκρέσου. Ο Ρούμπιο φέρεται να άφησε να εννοηθεί ότι η παράδοση αεροσκαφών δεν είναι αυτόματη, αλλά συνδέεται με τη συνολική συμπεριφορά της Άγκυρας, συμπεριλαμβανομένης της στάσης της απέναντι στην Ελλάδα και της τήρησης των δεσμεύσεών της στο ΝΑΤΟ.

Η αναφορά στο Ιράν και την Ουκρανία δεν είναι τυχαία. Και τα δύο μέτωπα απαιτούν την προσοχή των ΗΠΑ, περιορίζοντας τον χρόνο και τους πόρους που μπορούν να διατεθούν για την ελληνοτουρκική διαφορά. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να κρατήσει την Άγκυρα εντός του δυτικού πλαισίου, χωρίς όμως να της παραχωρήσει στρατηγικά πλεονεκτήματα που θα διατάρασσαν την ισορροπία δυνάμεων με την Αθήνα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα παραμένει σταθερός σύμμαχος και αξιόπιστος εταίρος, με αναβαθμισμένο ρόλο στην περιοχή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επέτρεπαν ποτέ ελληνοτουρκική σύγκρουση, στέλνοντας μήνυμα αποτροπής και στις δύο πλευρές.
• Η πώληση F-35 στην Τουρκία παραμένει υπό προϋποθέσεις, με κωλύματα που αφορούν το Κογκρέσο, την επιχειρησιακή συμβατότητα και τη συνολική στάση της Άγκυρας.
• Οι πόλεμοι σε Ιράν και Ουκρανία επηρεάζουν άμεσα τις αμερικανικές προτεραιότητες, περιορίζοντας τα περιθώρια για περαιτέρω ανάμειξη στην Ανατολική Μεσόγειο.

Γιατί έχει σημασία: Η τοποθέτηση Ρούμπιο επιβεβαιώνει ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί διατήρηση της ισορροπίας χωρίς ρήξη με την Άγκυρα, την ίδια στιγμή που η Αθήνα ενισχύεται ως πυλώνας σταθερότητας. Το αν η Τουρκία θα αποκτήσει τελικά τα F-35 θα κρίνει εν πολλοίς τη στρατιωτική ισορροπία στο Αιγαίο την επόμενη δεκαετία. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, καλείται να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να θωρακίσει τα συμφέροντά της, χωρίς να εφησυχάζει από διαβεβαιώσεις που δεν συνοδεύονται πάντα από έμπρακτες δεσμεύσεις.