Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες: Τελεσίγραφο Μακρόν για τον προϋπολογισμό, ενεργειακό ρήγμα στους «27» – Τι ζητά η Αθήνα

Lead: Με το «καυτό» φάκελο του προϋπολογισμού των 1,622 τρισ. ευρώ στο τραπέζι και ένα ενεργειακό ρήγμα να βαθαίνει ανάμεσα στους «27», οι Βρυξέλλες φιλοξενούν μία από τις κρισιμότερες συνόδους κορυφής της χρονιάς. Ο Εμανουέλ Μακρόν έστειλε τελεσίγραφο στους εταίρους: από τον Ιανουάριο, υποστηρίζει, το πολιτικό περιθώριο για συμφωνία κλείνει, καθώς το βλέμμα της Γαλλίας στρέφεται στις προεδρικές εκλογές του 2027. Στο παρασκήνιο, η Αθήνα διεκδικεί δημοσιονομική ευελιξία και ανάσχεση του ενεργειακού κόστους.

Η γαλλική προειδοποίηση δεν είναι απλή ρητορική. Ο Μακρόν γνωρίζει ότι κάθε μήνας που περνά χωρίς συμφωνία για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο μετατρέπεται σε πολιτικό κόστος στο εσωτερικό μέτωπο. Παράλληλα, το ενεργειακό ζήτημα λειτουργεί ως διαχωριστική γραμμή: οι χώρες του Βορρά πιέζουν για ταχύτερη απεξάρτηση και επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, ενώ ο Νότος – με την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία σε πρώτη γραμμή – ζητά μηχανισμούς στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων απέναντι στις επίμονα υψηλές τιμές της ενέργειας. Το αίτημα της Αθήνας για δημοσιονομική ευελιξία δεν αφορά μόνο την τρέχουσα διαχείριση· αποτελεί στρατηγικό αίτημα για μεγαλύτερους δημοσιονομικούς χώρους, ώστε να χρηματοδοτηθούν άμυνα και πράσινη μετάβαση χωρίς εκτροχιασμό των στόχων. Οι διαπραγματεύσεις, ωστόσο, προσκρούουν σε έναν δομικό συμβιβασμό: πόσο «ευέλικτοι» μπορούν να είναι οι κανόνες χωρίς να αμφισβητηθεί η αξιοπιστία του Συμφώνου Σταθερότητας. Οι μικρότερες χώρες φοβούνται ότι η χαλάρωση θα ωφελήσει τις μεγάλες οικονομίες, ενώ οι Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι χωρίς συμφωνία έως τις αρχές του 2026, η Ευρώπη κινδυνεύει να εισέλθει σε νέα περίοδο αβεβαιότητας εν μέσω γεωπολιτικών πιέσεων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο προϋπολογισμός των 1,622 τρισ. ευρώ αποτελεί το βασικό διακύβευμα της συνόδου, με το χρονοδιάγραμμα να στενεύει δραστικά λόγω των γαλλικών εκλογών του 2027.
• Το ενεργειακό κόστος παραμένει το πιο διχαστικό ζήτημα, με τον Νότο να ζητά στοχευμένες παρεμβάσεις και τον Βορρά να προτάσσει επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση.
• Η Ελλάδα διεκδικεί δημοσιονομική ευελιξία για άμυνα και κλιματική προσαρμογή, επιδιώκοντας συμμαχίες με τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.

Γιατί έχει σημασία: Η έκβαση της συνόδου θα καθορίσει αν η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει τις διαπραγματεύσεις σε κοινή στρατηγική απέναντι σε ενεργειακή κρίση και γεωπολιτική αστάθεια – ή αν θα συνεχίσει να λειτουργεί με προσωρινές λύσεις που μεταθέτουν το πρόβλημα, αυξάνοντας το κόστος για τα κράτη-μέλη και τους πολίτες τους.