Οι «πρόθυμοι» Ευρωπαίοι | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να μεταφέρει το «λογαριασμό» της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία στην Ευρώπη σηματοδοτεί μια νέα, εξαιρετικά κρίσιμη φάση στον πόλεμο. Το ποσό των περίπου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων που διατέθηκε επί προεδρίας Μπάιντεν δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μέγεθος, αλλά ένα πολιτικό διακύβευμα που δοκιμάζει την ενότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Γηραιάς Ηπείρου. Οι «πρόθυμοι» Ευρωπαίοι καλούνται πλέον να αναλάβουν το κύριο βάρος, όχι μόνο ως χρηματοδότες, αλλά και ως εγγυητές της ασφάλειας της Ουκρανίας.

Η ρητορική του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος επιστρέφει με ακόμη πιο επιθετικούς όρους στο ζήτημα του εμπορικού ελλείμματος και της αμυντικής δαπάνης, ανατρέπει τα δεδομένα που ίσχυαν μέχρι πρότινος. Η Ουάσινγκτον, μέσω της στάσης της, επιχειρεί να αποποιηθεί τον ρόλο του αδιαμφισβήτητου ηγέτη της Δύσης, πιέζοντας τους Ευρωπαίους να μετατραπούν από «εταίρους» σε «βασικούς μετόχους» της ουκρανικής άμυνας. Αυτή η μετατόπιση, ωστόσο, δεν είναι μόνο οικονομική. Αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής ταυτότητας, καθώς η ΕΕ καλείται να αποφασίσει εάν μπορεί να σταθεί αυτόνομα σε ένα περιβάλλον όπου οι ΗΠΑ καθίστανται όλο και πιο απρόβλεπτες. Η συζήτηση για την αποστολή στρατευμάτων ή για την κατάσχεση των ρωσικών αποθεματικών παίρνει πλέον συγκεκριμένη τροπή, με τις πρωτεύουσες του Παρισιού και του Λονδίνου να πρωτοστατούν σε μια ομάδα χωρών που είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν χωρίς την αμερικανική ομπρέλα.

Το ζήτημα δεν είναι πλέον εάν η Ευρώπη θα πληρώσει, αλλά το πώς θα διαχειριστεί το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας απόφασης. Η αναφορά σε «πρόθυμους» δεν αφορά μόνο την οικονομική δυνατότητα, αλλά την πολιτική βούληση να στηρίξουν έναν πόλεμο που διαρκεί χρόνια, σε μια περίοδο όπου οι κοινωνίες τους αντιμετωπίζουν ενεργειακή κρίση και πληθωρισμό. Η επιλογή της Ευρώπης να επωμιστεί το κόστος σημαίνει ουσιαστικά ότι αποδέχεται έναν νέο ρόλο: αυτόν του κεντρικού πυλώνα της διατλαντικής ασφάλειας. Αυτό συνεπάγεται αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών, επιτάχυνση της ενοποίησης της αμυντικής βιομηχανίας και, κυρίως, μια ενιαία εξωτερική πολιτική, κάτι που μέχρι σήμερα παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η αμερικανική πίεση για μεταφορά του βάρους στην Ευρώπη δεν είναι απλώς οικονομική διαπραγμάτευση, αλλά αλλαγή του στρατηγικού παραδείγματος της Δύσης, με την ΕΕ να καλείται να γίνει αυτόνομη αμυντική δύναμη.
• Το ποσό των 300 δισ. δολαρίων λειτουργεί ως μοχλός πίεσης για να αναγκαστούν οι Ευρωπαίοι να αυξήσουν τις δαπάνες τους, ενώ παράλληλα δοκιμάζεται η ενότητα των κρατών-μελών, καθώς δεν έχουν όλα την ίδια οικονομική άνεση ή πολιτική βούληση.
• Η συζήτηση για την αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία, ως δύναμης εγγύησης ή αποτροπής, παύει να είναι θεωρητική και μετατρέπεται σε ρεαλιστικό σενάριο για την περίοδο μετά από μια ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός.

Γιατί έχει σημασία: Η στάση των «πρόθυμων» Ευρωπαίων θα καθορίσει όχι μόνο την έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Σε έναν κόσμο όπου οι ΗΠΑ αποσύρονται σταδιακά από τον ρόλο του παγκόσμιου αστυφύλακα, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα: είτε θα εξελιχθεί σε μια υπολογίσιμη δύναμη με δική της στρατηγική και επιρροή, είτε θα παραμείνει ένας εξαρτημένος θεατής των εξελίξεων, πληρώνοντας το τίμημα της αδράνειάς της. Η απάντηση που θα δώσει σήμερα θα καθορίσει τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη ισχύος για τις επόμενες δεκαετίες.