Κηδεία Μλάντιτς: Το Λονδίνο εγκαλεί το Βελιγράδι για «εξύμνηση εγκληματία» | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε σε μια πρωτόγνωρη διπλωματική κίνηση, καλώντας τον πρεσβευτή της Σερβίας στο Λονδίνο για να διατυπώσει την επίσημη καταδίκη του για την παρουσία Σέρβων κρατικών και στρατιωτικών αξιωματούχων στην κηδεία του καταδικασθέντος εγκληματία πολέμου Ράτκο Μλάντιτς. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στο ήδη βεβαρημένο ιστορικό των σχέσεων Βελιγραδίου και Δύσης, αναδεικνύοντας ένα βαθύτερο ζήτημα: τη διαχείριση του παρελθόντος από τη σερβική πολιτική ηγεσία και τις επιπτώσεις της στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.

Η κίνηση του Λονδίνου δεν είναι μεμονωμένη. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δυτικής αντίδρασης στην απόφαση του Βελιγραδίου να αποδώσει τιμές σε ένα πρόσωπο που καταδικάστηκε από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Χιουγκοσλαβία για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και παραβιάσεις των νόμων του πολέμου, ιδίως για τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα. Η συμμετοχή κρατικών αξιωματούχων, και ειδικά στρατιωτικών, στην τελετή δεν είναι απλώς μια πράξη μνήμης, αλλά μια θεσμική νομιμοποίηση ενός ατόμου που ενσαρκώνει τα εγκλήματα του πολέμου της δεκαετίας του '90. Αυτό υπονομεύει τις επίσημες θέσεις της σερβικής κυβέρνησης περί ευρωατλαντικής ολοκλήρωσης και δέσμευσης στη δικαιοσύνη, δημιουργώντας ένα αντιφατικό αφήγημα που αποσταθεροποιεί την εμπιστοσύνη των διεθνών εταίρων.

Η σερβική πολιτική σκηνή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρκή ένταση μεταξύ του ευρωπαϊκού της προσανατολισμού και της εσωτερικής πίεσης από εθνικιστικούς κύκλους, οι οποίοι εξακολουθούν να βλέπουν τον Μλάντιτς ως ήρωα. Η κυβέρνηση Βούτσιτς ισορροπεί σε τεντωμένο σκοινί, προσπαθώντας να ικανοποιήσει τόσο τη Δύση όσο και το εσωτερικό ακροατήριο. Ωστόσο, η συμμετοχή θεσμικών οργάνων στην κηδεία του Μλάντιτς στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι το Βελιγράδι δεν έχει ακόμη αποδεχθεί πλήρως την ετυμηγορία της ιστορίας, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για τη σταθερότητα της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων. Η διπλωματική διαμαρτυρία της Βρετανίας, ενός εκ των ιδρυτικών μελών του ΝΑΤΟ και σταθερού υποστηρικτή της διεύρυνσης, λειτουργεί ως προειδοποίηση για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή η στάση στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Σερβίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η κλήτευση του πρεσβευτή από το Λονδίνο αποτελεί αυστηρή διπλωματική επίπληξη, που καταδεικνύει ότι η δυτική ανοχή σε αναθεωρητικές πρακτικές έχει όρια.
• Η συμμετοχή στρατιωτικών αξιωματούχων στην κηδεία ενός καταδικασθέντος για γενοκτονία ατόμου έρχεται σε άμεση αντίθεση με τις δεσμεύσεις της Σερβίας για συνεργασία με το Διεθνές Δικαστήριο και σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
• Το γεγονός ενισχύει την επιχειρηματολογία όσων στη Δύση θεωρούν ότι η Σερβία δεν έχει προχωρήσει σε ουσιαστική αντιμετώπιση του πολεμικού της παρελθόντος, θέτοντας εν αμφιβόλω την αξιοπιστία της ως υποψήφιας χώρας για ένταξη στην ΕΕ.

Γιατί έχει σημασία: Η διαχείριση της κληρονομιάς του Μλάντιτς δεν είναι ένα ζήτημα συμβολικής ιστορίας, αλλά ένας καθρέφτης της πολιτικής ωριμότητας και του σεβασμού του κράτους δικαίου στη Σερβία. Η αντίδραση του Λονδίνου στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η εξύμνηση καταδικασμένων εγκληματιών δεν είναι αποδεκτή στον ευρωπαϊκό χώρο και ότι το Βελιγράδι, εάν επιθυμεί να προχωρήσει προς την Ευρώπη, θα πρέπει να επιλέξει μεταξύ του παρελθόντος και του μέλλοντος. Η επιλογή αυτή θα καθορίσει όχι μόνο το διπλωματικό της αποτύπωμα, αλλά και τη σταθερότητα και την αξιοπιστία ολόκληρης της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων.