Ο «πολεμικός πληθωρισμός» πιέζει την ελληνική οικονομία – Άνοδος 54% στο φυσικό αέριο και 39% στο πετρέλαιο

Lead: Ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια απειλεί να εκτροχιάσει την εύθραυστη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, καθώς ο «πολεμικός πληθωρισμός» που πυροδοτεί η κρίση στο Ιράν εκτινάσσει τις τιμές του φυσικού αερίου κατά 54% και του πετρελαίου κατά 39%. Οι επιπτώσεις μεταφράζονται άμεσα σε ακριβότερα καύσιμα, αυξημένο κόστος παραγωγής και νέες πιέσεις στα νοικοκυριά, την ώρα που η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη της κοινωνίας και τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Η γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως επιταχυντής ενός πληθωριστικού φαινομένου που η Ελλάδα, ως καθαρά εισαγωγική χώρα ενεργειακών πόρων, βιώνει με ιδιαίτερη ένταση. Το φυσικό αέριο αποτελεί βασικό καύσιμο για την ηλεκτροπαραγωγή, με αποτέλεσμα η άνοδος της τιμής του να μετακυλίεται αυτόματα στο ρεύμα, ενώ το πετρέλαιο επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές, τη ναυτιλία, τον τουρισμό και ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Κάθε αύξηση στις διεθνείς τιμές μεταφράζεται σε ακριβότερα προϊόντα στα ράφια, μειώνοντας περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών. Οι επιχειρήσεις, από τις μικρές μεταφορικές μέχρι τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, βλέπουν το λειτουργικό τους κόστος να διογκώνεται, με τον κίνδυνο να μεταφερθεί το βάρος στην απασχόληση και τις επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός που προκαλείται από προσφορά — και όχι από ζήτηση — περιορίζει την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει γεωπολιτικές κρίσεις με αυξήσεις επιτοκίων. Η ελληνική οικονομία, εξαρτημένη σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό και τις μεταφορές, είναι εκτεθειμένη σε ένα σενάριο παρατεταμένης ακρίβειας που θα μπορούσε να ανακόψει την αναπτυξιακή δυναμική των τελευταίων ετών.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η άνοδος 54% στο φυσικό αέριο και 39% στο πετρέλαιο οφείλεται στις γεωπολιτικές εντάσεις γύρω από το Ιράν, με άμεσο αντίκτυπο στους λογαριασμούς ρεύματος και στα καύσιμα κίνησης.
• Οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις και οι μεταφορές δέχονται ισχυρό πλήγμα στο κόστος λειτουργίας, με κίνδυνο ανατιμήσεων σε αγαθά και υπηρεσίες.
• Η ελληνική οικονομία, ως εισαγωγέας ενέργειας, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, τη στιγμή που ο δημοσιονομικός χώρος για νέα μέτρα στήριξης είναι περιορισμένος.

Γιατί έχει σημασία: Ο «πολεμικός πληθωρισμός» δεν είναι απλώς μια παροδική διακύμανση των διεθνών αγορών· αποτελεί δομική απειλή για την αγοραστική δύναμη των πολιτών και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Εάν οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, οι επιπτώσεις θα διαχυθούν σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, από το σούπερ μάρκετ μέχρι το εισιτήριο του πλοίου. Η χώρα χρειάζεται άμεσα στρατηγική θωράκισης: επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών, στοχευμένα μέτρα στήριξης των ευάλωτων και ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας, ώστε να μην πληρώνει ξανά η ελληνική κοινωνία το τίμημα γεωπολιτικών συγκρούσεων πέραν των συνόρων της.