«Αλλα λόγια να αγαπιόμαστε» στη… ΔΕΘ των Βρυξελλών: Τι είπε στην ομιλία της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Lead: Στη σκιά των ευρωεκλογών και ενόψει μιας κρίσιμης πολιτικής χρονιάς, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε την ομιλία της για την «Κατάσταση της Ένωσης», επιχειρώντας έναν δύσκολο ισορροπιστικό άθλο: να μη δυσαρεστήσει καμία από τις δυνάμεις του λεγόμενου δημοκρατικού τόξου. Το αποτέλεσμα, όπως σχολιάζεται στις Βρυξέλλες, θύμιζε περισσότερο μια προσεκτικά σκηνοθετημένη επικοινωνιακή άσκηση παρά ένα τολμηρό πολιτικό σχέδιο δράσης.

Η φον ντερ Λάιεν κινήθηκε σε γνωστά μονοπάτια, αποφεύγοντας τις μεγάλες δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τριβές είτε με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα είτε με τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Φιλελεύθερους. Στο μεταναστευτικό, υιοθέτησε τη αυστηρή ρητορική της κεντροδεξιάς, χωρίς να απαντήσει στις επικρίσεις των προοδευτικών δυνάμεων για τις πρακτικές επαναπροωθήσεων. Στην πράσινη μετάβαση, επανέλαβε τους στόχους του 2030, αλλά με άφθονο χώρο για «ευελιξία» και «τεχνολογική ουδετερότητα» — μια διατύπωση που διευκολύνει τις εθνικές κυβερνήσεις να καθυστερήσουν μέτρα. Στην οικονομική διακυβέρνηση, υποσχέθηκε απλούστευση κανόνων και στήριξη της ανταγωνιστικότητας, χωρίς να ανοίξει το θέμα της χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων που ζητούν ορισμένες χώρες του Νότου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά της στη «γέφυρα» συνεργασίας με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά συμμαχίες πέραν της αμερικανικής ομπρέλας. Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη ότι οι Βρυξέλλες προετοιμάζονται για ένα ενδεχόμενο επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, επιδιώκοντας εναλλακτικά δίκτυα σε θέματα εμπορίου, ενέργειας και τεχνολογίας. Ωστόσο, η αναφορά έμεινε σε επίπεδο διακήρυξης προθέσεων, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή δεσμευτικούς πόρους.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ομιλία αποτέλεσε έναν κατάλογο προτεραιοτήτων χωρίς νομοθετικές πρωτοβουλίες-ορόσημα, γεγονός που ερμηνεύεται ως προσπάθεια να μην ανοίξουν μέτωπα πριν από τις ευρωεκλογές.
• Η στήριξη στην Ουκρανία επιβεβαιώθηκε, αλλά χωρίς νέες δεσμεύσεις για μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση, αφήνοντας το ζήτημα ανοιχτό για τη νέα σύνθεση της Επιτροπής.
• Η «γέφυρα» με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ σηματοδοτεί την επιθυμία της ΕΕ για διαφοροποίηση των εταίρων της, ενόψει αβεβαιότητας στις διατλαντικές σχέσεις.

Γιατί έχει σημασία: Η ομιλία της φον ντερ Λάιεν αποτυπώνει το πολιτικό αδιέξοδο της Ευρώπης: μια Ένωση που θέλει να δείχνει ενωμένη, αλλά αποφεύγει τις δύσκολες αποφάσεις που θα μπορούσαν να διχάσουν τα κράτη-μέλη. Το στοίχημα για την επόμενη θητεία δεν θα είναι η διατύπωση φιλόδοξων στόχων, αλλά η ικανότητα υλοποίησης πολιτικών που θα αντέξουν στην πίεση των εθνικών συμφερόντων και της ανόδου της ακροδεξιάς.