Τσίπρας: Πλαφόν τώρα στα 1,4 ευρώ για το πετρέλαιο θέρμανσης και στα 1,8 ευρώ για το πετρέλαιο κίνησης

Lead: Την άμεση επιβολή πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης στα 1,4 ευρώ το λίτρο και του πετρελαίου κίνησης στα 1,8 ευρώ ζητά ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ, ασκώντας πίεση στην κυβέρνηση να προχωρήσει σε δραστικότερες παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων, εν μέσω συνεχιζόμενων ανατιμήσεων που επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η τοποθέτηση του προέδρου της Ένωσης Λειτουργών Ανεξάρτητης Αρχής Συνόρων (ΕΛΑΣ) έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, παρά τις όποιες αποκλιμακώσεις στις διεθνείς αγορές αργού. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνηση διαθέτει τέσσερα διαφορετικά εργαλεία για να επιτύχει δραστικότερη μείωση των τιμών στην αντλία, χωρίς ωστόσο να τα κατονομάζει αναλυτικά. Η αναφορά αυτή υποδηλώνει ότι υπάρχουν περιθώρια παρέμβασης τόσο σε επίπεδο φορολογίας όσο και σε επίπεδο ελέγχου της αγοράς και των περιθωρίων κέρδους των εταιρειών εμπορίας.

Το αίτημα για πλαφόν δεν είναι καινούργιο. Κατά καιρούς, στελέχη της αντιπολίτευσης και φορείς της αγοράς έχουν ζητήσει την επιβολή ανώτατης τιμής πώλησης, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης. Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει μέχρι στιγμής αποφύγει τη λήψη τέτοιων μέτρων, επικαλούμενη τον κίνδυνο στρεβλώσεων στην αγορά, ελλείψεων και μαύρης αγοράς. Αντ' αυτού, έχει προχωρήσει σε επιδοτήσεις και μειώσεις φόρων, μέτρα που όμως κρίνονται από πολλούς ως ανεπαρκή μπροστά στο ύψος των ανατιμήσεων.

Η πρόταση για πλαφόν στα 1,4 ευρώ στο πετρέλαιο θέρμανσης και στα 1,8 ευρώ στο πετρέλαιο κίνησης θέτει εκ των πραγμάτων ένα διαχωρισμό ανάμεσα σε δύο κατηγορίες καταναλωτών: τα νοικοκυριά που προμηθεύονται πετρέλαιο για θέρμανση και τους επαγγελματίες και ιδιώτες που χρησιμοποιούν πετρέλαιο κίνησης. Η διαφοροποίηση αυτή αντανακλά την ανάγκη προστασίας των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, τα οποία πλήττονται δυσανάλογα από το κόστος θέρμανσης τους χειμερινούς μήνες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ ζητά πλαφόν στα 1,4 ευρώ/λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης και στα 1,8 ευρώ/λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης.
• Υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση διαθέτει τέσσερα εργαλεία για δραστικότερη μείωση των τιμών στην αντλία, χωρίς να τα προσδιορίζει επακριβώς.
• Η κυβέρνηση έχει μέχρι στιγμής προτιμήσει επιδοτήσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις αντί για διοικητικό πλαφόν, επικαλούμενη κινδύνους για τη λειτουργία της αγοράς.

Γιατί έχει σημασία: Το αίτημα για πλαφόν στις τιμές των καυσίμων αναδεικνύει τη διαρκή πίεση που ασκείται στην κυβέρνηση να βρει πιο αποτελεσματικές λύσεις απέναντι στο κόστος ενέργειας, το οποίο εξακολουθεί να επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Εάν η κυβέρνηση υιοθετήσει τελικά ένα τέτοιο μέτρο, θα πρόκειται για σημαντική στροφή στην ενεργειακή πολιτική, με άμεσες συνέπειες στην αγορά, στα δημόσια έσοδα και στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Η συζήτηση που ανοίγει θέτει επί τάπητος το κρίσιμο ερώτημα: μέχρι πού μπορεί και πρέπει να επέμβει το κράτος για να προστατεύσει τους καταναλωτές από τις διακυμάνσεις των τιμών;