Έκθεση για Γαλλία: «Δεν είναι πλέον βιώσιμες» οι οικονομικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία 30 χρόνια

Lead: Συναγερμό για τη γαλλική οικονομία σήμαναν τα 23 μέλη του Συμβουλίου Οικονομικής Ανάλυσης (CAE), υπογράφοντας έκθεση που χαρακτηρίζει «μη βιώσιμες» τις οικονομικές πολιτικές των τελευταίων τριάντα ετών. Η προειδοποίηση έρχεται σε μια συγκυρία όπου το Παρίσι καλείται να συμβιβάσει τη δημοσιονομική εξυγίανση με την ανάγκη για ανάπτυξη, εν μέσω πιέσεων από τις Βρυξέλλες και τις αγορές.

Η έκθεση του CAE, ενός ανεξάρτητου συμβουλευτικού οργάνου που συνδέεται με τον γαλλικό πρωθυπουργό, δεν αρκείται σε μια απλή καταγραφή των αδυναμιών. Θέτει εν αμφιβόλω το ίδιο το μοντέλο που εφαρμόστηκε διαδοχικά από κυβερνήσεις της δεξιάς και της αριστεράς: διαρκώς αυξανόμενες δημόσιες δαπάνες, υψηλή φορολογία, διευρυμένο κράτος πρόνοιας και ελλειμματικούς προϋπολογισμούς. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους συντάκτες, είναι ένα χρέος που έχει εκτιναχθεί πάνω από το 110% του ΑΕΠ, χαμηλή παραγωγικότητα και απώλεια ανταγωνιστικότητας έναντι της Γερμανίας και των χωρών της Βόρειας Ευρώπης. Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι οι μεταρρυθμίσεις που επιχειρήθηκαν τα τελευταία χρόνια – από την αγορά εργασίας έως το συνταξιοδοτικό – δεν ήταν αρκετές για να αναστρέψουν τη δυναμική του χρέους. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι η αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καθιστά το κόστος δανεισμού της Γαλλίας ολοένα πιο επαχθές, περιορίζοντας τον δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις και κοινωνικές παροχές. Η έκθεση φέρεται να προτείνει έναν συνδυασμό μεταρρυθμίσεων: περιορισμό των δαπανών, αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος με έμφαση στην ανάπτυξη και ενίσχυση της παραγωγικότητας μέσω επενδύσεων στην εκπαίδευση και την καινοτομία. Το πολιτικό πλαίσιο, ωστόσο, είναι εξαιρετικά ρευστό. Η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν, χωρίς απόλυτη πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση, δύσκολα μπορεί να περάσει επώδυνα μέτρα, ενώ η ακροδεξιά της Μαρίν Λεπέν και η ριζοσπαστική αριστερά του Ζαν-Λικ Μελανσόν πολλαπλασιάζουν τις αντιστάσεις. Οι αγορές, από την πλευρά τους, παρακολουθούν με νευρικότητα το γαλλικό spread έναντι του γερμανικού bund, το οποίο έχει διευρυνθεί αισθητά το τελευταίο διάστημα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η έκθεση του CAE χαρακτηρίζει μη βιώσιμες τις πολιτικές των τελευταίων 30 ετών, με το δημόσιο χρέος να ξεπερνά το 110% του ΑΕΠ.
• Προτείνονται μεταρρυθμίσεις για περιορισμό δαπανών, φορολογική αναδιάρθρωση και ενίσχυση της παραγωγικότητας.
• Το πολιτικό αδιέξοδο και η αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ δυσχεραίνουν την εφαρμογή οποιουδήποτε σχεδίου εξυγίανσης.

Γιατί έχει σημασία: Η προειδοποίηση του CAE δεν αφορά μόνο τη Γαλλία. Ως δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, η Γαλλία αποτελεί πυλώνα της ευρωπαϊκής σταθερότητας. Εάν το Παρίσι δεν καταφέρει να ανατρέψει την πορεία του χρέους του, οι συνέπειες θα μεταδοθούν σε ολόκληρη την Ένωση, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και την αξιοπιστία της δημοσιονομικής πειθαρχίας που επιβάλλουν οι Βρυξέλλες.