Αυστρία: Η κυβέρνηση υπετριπλασιάζει τη μείωση φόρου στη βενζίνη και επαναφέρει το ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους των λιανοπωλητών

Lead: Η αυστριακή κυβέρνηση αποφάσισε να εντείνει την παρέμβασή της στην αγορά καυσίμων, υπερτριπλασιάζοντας τη μείωση φόρου στη βενζίνη και επαναφέροντας ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους των λιανοπωλητών. Η κίνηση έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι τιμές στην αντλία παραμένουν υψηλές για τα νοικοκυριά, παρά την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του αργού πετρελαίου, και αποτελεί την πιο τολμηρή παρέμβαση της Βιέννης στον τομέα των καυσίμων τα τελευταία χρόνια.

Το μέτρο, γνωστό ως «συγκράτηση των τιμών της βενζίνης», σχεδιάστηκε αρχικά για να περιορίσει τη μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές. Με τη νέα απόφαση, η κυβέρνηση αυξάνει σημαντικά το ύψος της φορολογικής ελάφρυνσης ανά λίτρο, ενώ ταυτόχρονα επαναφέρει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων. Πρόκειται για διπλή παρέμβαση: από τη μια μειώνεται ο φόρος που πληρώνει ο οδηγός στην αντλία, από την άλλη περιορίζεται ο χώρος των εταιρειών να απορροφήσουν το όφελος αυξάνοντας τα δικά τους περιθώρια. Η κυβέρνηση φαίνεται να έχει διδαχθεί από την πρώτη φάση εφαρμογής του μέτρου, όταν υπήρξαν ενδείξεις ότι μέρος της ελάφρυνσης δεν έφτασε ποτέ στον καταναλωτή.

Η απόφαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο αυξημένης κρατικής παρέμβασης στην ενέργεια, καθώς πολλές χώρες αναζητούν τρόπους να θωρακίσουν τα νοικοκυριά απέναντι στην ακρίβεια. Ωστόσο, η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους προκαλεί αντιδράσεις από τον κλάδο των λιανοπωλητών, που κάνει λόγο για στρέβλωση του ανταγωνισμού και κίνδυνο υποεπένδυσης. Οι οικονομολόγοι, από την πλευρά τους, επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους μέτρα μπορεί να λειτουργήσουν βραχυπρόθεσμα ανακουφιστικά, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τις δομικές αιτίες της ενεργειακής ακρίβειας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η μείωση θα περάσει πραγματικά στην τσέπη του καταναλωτή και δεν θα απορροφηθεί από την αγορά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η κυβέρνηση υπερτριπλασιάζει τη φορολογική ελάφρυνση ανά λίτρο βενζίνης, αυξάνοντας την άμεση ανακούφιση για τους οδηγούς.
• Επαναφέρεται ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους των λιανοπωλητών, ώστε να διασφαλιστεί ότι το όφελος θα φτάσει στον καταναλωτή.
• Ο κλάδος των πρατηρίων αντιδρά, προειδοποιώντας για στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και πιθανές ελλείψεις στην αγορά.

Γιατί έχει σημασία: Η αυστριακή πρωτοβουλία αποτελεί ένα ακόμη δείγμα της τάσης των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να παρεμβαίνουν άμεσα στις αγορές ενέργειας για να στηρίξουν τα νοικοκυριά. Αν το μέτρο αποδειχθεί αποτελεσματικό, μπορεί να γίνει μοντέλο και για άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοιες πιέσεις. Αν όμως αποτύχει να μεταφράσει τη φορολογική ελάφρυνση σε πραγματική μείωση τιμών, θα ενισχύσει την αμφισβήτηση απέναντι στις κρατικές παρεμβάσεις και θα αναδείξει την ανάγκη για πιο διαρθρωτικές λύσεις στην ενεργειακή πολιτική.