Η Ευρώπη απειλείται με σοκ τιμών στα καύσιμα, αν οι ΗΠΑ σταματήσουν τις εξαγωγές ντίζελ | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Μια σκέψη που μέχρι πρότινος φάνταζε αδιανόητη επανέρχεται στο προσκήνιο: οι Ηνωμένες Πολιτείες να κλείσουν τη στρόφιγγα των εξαγωγών ντίζελ, με στόχο να τιθασεύσουν το εσωτερικό κόστος καυσίμων. Για την Ευρώπη, όμως, μια τέτοια κίνηση θα ισοδυναμούσε με ενεργειακό σοκ, καθώς η ήπειρος εξαρτάται σε κρίσιμο βαθμό από το αμερικανικό ντίζελ για τη λειτουργία της βιομηχανίας, των μεταφορών και της αγροτικής παραγωγής της.

Η συζήτηση δεν είναι θεωρητική. Οι ΗΠΑ έχουν αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε βασικό προμηθευτή της Ευρώπης, ιδίως μετά την απομάκρυνση από τα ρωσικά καύσιμα. Το αμερικανικό ντίζελ κάλυψε το κενό και σταθεροποίησε την αγορά σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων. Αν η Ουάσινγκτον αποφασίσει να περιορίσει ή να απαγορεύσει τις εξαγωγές, οι ευρωπαϊκές αγορές θα βρεθούν αντιμέτωπες με απότομη συρρίκνωση της προσφοράς, εκτόξευση των τιμών χονδρικής και αλυσιδωτές ανατιμήσεις σε μεταφορικά κόστη, τρόφιμα και βασικά αγαθά. Οι διυλιστήρες της Ευρώπης, ήδη επιβαρυμένοι από υψηλό ενεργειακό κόστος και περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, δεν διαθέτουν την ευελιξία να καλύψουν άμεσα το έλλειμμα.

Το πολιτικό πλαίσιο περιπλέκει την εικόνα. Η ιδέα της απαγόρευσης εξαγωγών κερδίζει έδαφος σε μια προεκλογική συγκυρία όπου το κόστος ζωής στις ΗΠΑ αποτελεί κεντρικό διακύβευμα. Ωστόσο, μια τέτοια απόφαση θα έθετε υπό αμφισβήτηση τη διατλαντική εμπιστοσύνη και θα ενίσχυε τα επιχειρήματα όσων μιλούν για εργαλειοποίηση της ενέργειας. Παράλληλα, θα έπληττε και τους ίδιους τους Αμερικανούς παραγωγούς, που έχουν επενδύσει σε υποδομές εξαγωγών και σε μακροχρόνια συμβόλαια με ευρωπαίους αγοραστές.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Ευρώπη εισάγει σημαντικό μέρος του ντίζελ που καταναλώνει, με τις ΗΠΑ να αποτελούν έναν από τους κορυφαίους προμηθευτές μετά την ενεργειακή αποσύνδεση από τη Ρωσία.
• Μια απαγόρευση εξαγωγών θα αύξανε άμεσα τις τιμές στα ευρωπαϊκά διυλιστήρια και στις μεταφορές, πιέζοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας.
• Η Ευρώπη δεν διαθέτει επαρκή εφεδρική διυλιστική ικανότητα για να υποκαταστήσει γρήγορα τις αμερικανικές ποσότητες, γεγονός που καθιστά τον κίνδυνο δομικό και όχι συγκυριακό.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για τις αμερικανικές εξαγωγές ντίζελ αναδεικνύει μια εύθραυστη πραγματικότητα: η ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια παραμένει εξαρτημένη από αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού. Αν η απειλή μετουσιωθεί σε πολιτική, η Ευρώπη δεν θα αντιμετωπίσει απλώς ακριβότερα καύσιμα, αλλά μια δοκιμασία αντοχής για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή της. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο διπλωματική· απαιτεί επενδύσεις σε εναλλακτικές πηγές, αποθέματα και στρατηγική αυτονομία, προτού η επόμενη κρίση χτυπήσει την πόρτα.