Χιλιάδες στους δρόμους για τη στεγαστική κρίση και στην Πορτογαλία, 55 συλλήψεις και συγκρούσεις με την αστυνομία

Χιλιάδες πολίτες βγήκαν και πάλι στους δρόμους της Λισαβόνας και του Πόρτο, σε μια κλιμάκωση της κοινωνικής αναταραχής γύρω από τη στεγαστική κρίση που ταλανίζει την Πορτογαλία. Οι κινητοποιήσεις ακολούθησαν την απομάκρυνση 228 σκηνών ακτιβιστών από δημόσιους χώρους, με τις αρχές να προχωρούν σε 55 συλλήψεις και τις συγκρούσεις με την αστυνομία να σηματοδοτούν μια νέα, πιο τεταμένη φάση του κινήματος.

Η πορτογαλική περίπτωση δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό μοτίβο, όπου το κόστος στέγασης έχει ξεπεράσει κατά πολύ την αύξηση των εισοδημάτων, τροφοδοτώντας κοινωνική δυσαρέσκεια και νέες μορφές συλλογικής δράσης. Στη Λισαβόνα και το Πόρτο, η μαζική άφιξη τουριστών και επενδυτών, σε συνδυασμό με την επέκταση βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb, έχει συρρικνώσει δραστικά τη διαθέσιμη μακροχρόνια κατοικία και εκτόξευσε τα ενοίκια σε επίπεδα δυσβάσταχτα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Το αποτέλεσμα είναι μια γενιά νέων εργαζομένων που αδυνατεί να ανεξαρτητοποιηθεί, αλλά και ηλικιωμένοι που βλέπουν τις γειτονιές τους να μετασχηματίζονται ριζικά.

Η απομάκρυνση των σκηνών από τις αρχές δείχνει μια στρατηγική επιλογή: την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης, αλλά και την αποφυγή μόνιμων καταλήψεων που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως σύμβολα αντίστασης. Ωστόσο, η απάντηση των διαδηλωτών — η δήλωση ότι θα συνεχίσουν τις καταλήψεις — υποδηλώνει πως η καταστολή δεν επιλύει το υποκείμενο πρόβλημα. Η κυβέρνηση βρίσκεται σε δύσκολη θέση: από τη μια πιέζεται για μέτρα ελέγχου των βραχυχρόνιων μισθώσεων και ενίσχυσης της δημόσιας στέγασης, από την άλλη φοβάται τις επιπτώσεις στον τουριστικό τομέα που στηρίζει σημαντικό μέρος της οικονομίας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι διαδηλώσεις ακολούθησαν την απομάκρυνση 228 σκηνών ακτιβιστών, με 55 συλλήψεις και επεισόδια με την αστυνομία σε Λισαβόνα και Πόρτο.
• Οι διαδηλωτές δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις καταλήψεις, κλιμακώνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση.
• Η στεγαστική κρίση στην Πορτογαλία συνδέεται άμεσα με την τουριστικοποίηση και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, που έχουν εκτοξεύσει τα ενοίκια.

Γιατί έχει σημασία: Η Πορτογαλία αποτελεί πλέον ένα ακόμη μέτωπο σε μια πανευρωπαϊκή κρίση στέγασης που μετατρέπεται ταχύτατα σε πολιτικό ζήτημα. Ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστεί η κυβέρνηση τις κινητοποιήσεις — με καταστολή ή με ουσιαστικές πολιτικές κατοικίας — θα καθορίσει όχι μόνο την κοινωνική συνοχή στη χώρα, αλλά και το πρότυπο που θα ακολουθήσουν άλλες ευρωπαϊκές πόλεις αντιμέτωπες με το ίδιο φαινόμενο.