Το Ιράν θα κηρύξει «ζώνη απαγόρευσης» κοντά στα Στενά του Ορμούζ τις επόμενες ημέρες | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η Τεχεράνη ετοιμάζεται να προχωρήσει σε μια άνευ προηγουμένου κλιμάκωση στην περιοχή του Κόλπου, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει η εφημερίδα «Εφημερίδα των Συντακτών», το Ιράν θα κηρύξει «ζώνη απαγόρευσης» κοντά στα Στρατηγικά Στενά του Ορμούζ εντός των επόμενων ημερών. Η κίνηση αυτή, που σύμφωνα με το δημοσίευμα «θα ξεκινά από τη γραμμή του αποκλεισμού του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού και θα περιλαμβάνει τομείς του Κόλπου», φέρνει τις δύο χώρες στα πρόθυρα μιας άμεσης αντιπαράθεσης και απειλεί να αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Η ανακοίνωση αυτή δεν έρχεται ως κεραυνός εν αιθρία. Αποτελεί τη λογική κατάληξη μιας περιόδου αυξανόμενης έντασης, όπου η Ουάσινγκτον έχει ενισχύσει την παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού της στα διεθνή ύδατα του Κόλπου, επιχειρώντας να περιορίσει τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν και να ασκήσει ασφυκτική πίεση στην οικονομία του. Η ιρανική ηγεσία, βλέποντας τον κλοιό να σφίγγει και τις διπλωματικές οδούς να οδηγούνται σε αδιέξοδο, επιλέγει να απαντήσει με τη γλώσσα της ισχύος. Η κήρυξη ζώνης απαγόρευσης είναι ένα μετρημένο αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο βήμα: δεν αποτελεί άμεση στ военική ενέργεια, αλλά δημιουργεί ένα νέο τετελεσμένο γεγονός στο πεδίο, επιχειρώντας να επαναχαράξει τους κανόνες ναυσιπλοΐας και να θέσει σε δοκιμασία την αποφασιστικότητα των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, ιδιαίτερα προς το Ισραήλ και τις πετρελαιοπαραγωγές μοναρχίες, ότι το κόστος μιας στρατιωτικής σύγκρουσης θα είναι δυσθεώρητο για όλους.

Η επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής δεν είναι τυχαία. Με το παγκόσμιο εμπόριο να βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάκαμψης και τις αγορές να παρακολουθούν με αγωνία κάθε εξέλιξη, ένα οποιοδήποτε επεισόδιο στα Στενά του Ορμούζ – από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου – θα εκτόξευε τις τιμές του αργού και θα πυροδοτούσε ένα ντόμινο πληθωριστικών πιέσεων παγκοσμίως. Η ιρανική στρατηγική, λοιπόν, ακροβατεί μεταξύ της επιθυμίας να επιδείξει ισχύ και της ανάγκης να μην περάσει το σημείο μη επιστροφής. Η «ζώνη απαγόρευσης» είναι ένα εργαλείο υβριδικού πολέμου, σχεδιασμένο να δημιουργήσει ασάφεια και να αυξήσει το ρίσκο για τα αμερικανικά πλοία, χωρίς απαραίτητα να οδηγήσει σε άμεση στρα военική σύγκρουση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Νομικό κενό: Η κήρυξη «ζώνης απαγόρευσης» σε διεθνή ύδατα δεν έχει σαφές έρεισμα στο Διεθνές Δίκαιο. Το Ιράν πιθανότατα θα επικαλεστεί το δικαίωμα αυτοάμυνας και την προστασία των χωρικών του υδάτων, ενώ οι ΗΠΑ θα το χαρακτηρίσουν ως απόπειρα περιορισμού της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
• Οικονομικές επιπτώσεις: Ακόμη και αν δεν υπάρξει άμεσο επεισόδιο, η αβεβαιότητα θα οδηγήσει σε αύξηση των ασφαλίστρων για τα δεξαμενόπλοια και σε πιθανή αλλαγή των δρομολογίων, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές ενέργειας.
• Κόκκινες γραμμές: Η αμερικανική πλευρά έχει διαμηνύσει επανειλημμένα ότι δεν θα ανεχθεί καμία παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας. Η ιρανική κίνηση δοκιμάζει αυτό ακριβώς το όριο, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο παιχνίδι «λεπτής γραμμής» όπου ένα λάθος μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Γιατί έχει σημασία: Η απόφαση του Ιράν να κηρύξει ζώνη απαγόρευσης δεν είναι ένα απλό επεισόδιο ρητορικής. Είναι μια κυνική, υπολογισμένη κίνηση που μετατοπίζει την αντιπαράθεση από το πεδίο της διπλωματίας στο πεδίο της φυσικής παρουσίας και των στρατιωτικών ελιγμών. Σε έναν κόσμο όπου οι ενεργειακές ροές αποτελούν το οξυγόνο της οικονομίας, η περιοχή του Ορμούζ μετατρέπεται σε μια πυριτιδαποθήκη. Η διεθνής κοινότητα, και ιδιαίτερα η Ευρώπη που έχει μεσολαβητικό ρόλο, καλείται να αντιδράσει άμεσα. Η αδράνεια ή η υποτίμηση της ιρανικής απειλής μπορεί να αποβεί μοιραία, οδηγώντας σε μια κρίση που θα ξεπεράσει κατά πο