Έτοιμο το Ιράν να κηρύξει «ζώνη απαγόρευσης» κοντά στα Στενά του Ορμούζ | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Το Ιράν φέρεται έτοιμο να προχωρήσει σε μια άνευ προηγουμένου κίνηση: την κήρυξη «ζώνης απαγόρευσης» στα χωρικά ύδατα κοντά στα Στενά του Ορμούζ, με προειδοποίηση ότι οποιοδήποτε πλοίο εισέλθει σε αυτή τη ζώνη θα τίθεται σε λίστα κυρώσεων. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη εκρηκτικό σκηνικό στην περιοχή του Κόλπου, όπου η ένταση μεταξύ Τεχεράνης και Δύσης κλιμακώνεται επικίνδυνα, με άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές.

Η απόφαση της ιρανικής κυβέρνησης, όπως μεταδίδεται από διεθνή μέσα ενημέρωσης και επιβεβαιώνεται από το ρεπορτάζ του Πρώτου Θέματος, δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο. Εντάσσεται σε μια στρατηγική πίεσης που ασκεί η Τεχεράνη εδώ και μήνες, απειλώντας να κλείσει ή να περιορίσει την πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ – ένα πέρασμα-φλέβα μέσα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Η κήρυξη «ζώνης απαγόρευσης» αποτελεί de facto επέκταση αυτής της απειλής: δεν πρόκειται για πλήρες κλείσιμο, αλλά για μια ζώνη εντός της οποίας το Ιράν θα διεκδικεί το δικαίωμα ελέγχου και επιβολής κυρώσεων, παραβιάζοντας κατάφωρα το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Οι ιρανικές Αρχές προειδοποιούν ότι κάθε εμπορικό ή πολεμικό πλοίο που θα εισέρχεται σε αυτή τη ζώνη θα καταγράφεται και θα τίθεται σε λίστα κυρώσεων. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να δημιουργήσει ένα καθεστώς εκφοβισμού για τις ναυτιλιακές εταιρείες, τις ασφαλιστικές και τους διαχειριστές στόλων, προκειμένου να αναγκάσει τα δεξαμενόπλοια να αποφεύγουν την περιοχή ή να συμμορφώνονται με τους ιρανικούς κανόνες. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν βρίσκονται σε αδιέξοδο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει τη στρα военτική τους παρουσία στον Κόλπο, με αεροπλανοφόρα και αντιτορπιλικά να περιπολούν στην περιοχή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η «ζώνη απαγόρευσης» δεν έχει ακόμη οριοθετηθεί επίσημα, αλλά οι πρώτες αναφορές κάνουν λόγο για θαλάσσια περιοχή στα ανατολικά του Στενού του Ορμούζ, εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, όπου το Ιράν θα ασκεί πλήρη έλεγχο.
• Η απειλή κυρώσεων σε πλοία από την Τεχεράνη είναι άνευ προηγουμένου: μέχρι σήμερα, οι κυρώσεις επιβάλλονταν από κράτη ή διεθνείς οργανισμούς (π.χ. ΗΠΑ, ΕΕ), όχι από ένα μεμονωμένο κράτος σε πλοία που διαπλέουν διεθνή ύδατα.
• Η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας αναμένεται άμεση: ούτε οι ΗΠΑ ούτε οι χώρες του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ) θα αποδεχθούν αυτό το καθεστώς, με τον κίνδυνο στρατιωτικής αντιπαράθεσης να αυξάνεται κατακόρυφα.

Γιατί έχει σημασία: Η κήρυξη «ζώνης απαγόρευσης» κοντά στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι μια συμβολική χειρονομία. Είναι ένα σαφές μήνυμα προς τη Δύση ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να διακινδυνεύσει μια άμεση σύγκρουση για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του. Αν αυτή η ζώνη ενεργοποιηθεί, οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν, η παγκόσμια ναυτιλία θα βρεθεί σε απόλυτη ανασφάλεια και η περιοχή θα οδηγηθεί σε ένα νέο, επικίνδυνο σπιράλ έντασης. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να αντιδράσει ενιαία και άμεσα, καθώς η ανοχή σε αυτή την πρόκληση θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου για τη σταθερότητα όλης της Μέσης Ανατολής και της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.