Γερμανία: Το «τείχος» απέναντι στην ακροδεξιά δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Επί σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η γερμανική πολιτική σκηνή στηρίζεται σε ένα άτυπο αλλά ισχυρό «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά. Το δόγμα της μη συνεργασίας, που διαμορφώθηκε ως απάντηση στα εγκλήματα του ναζισμού, δοκιμάζεται πλέον όσο ποτέ άλλοτε, καθώς η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ενισχύεται δημοσκοπικά και οι παραδοσιακές ισορροπίες μετατοπίζονται με ταχείς ρυθμούς.

Η συζήτηση για το «τείχος» (Brandmauer) έχει φουντώσει ενόψει των ομοσπονδιακών εκλογών, με τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου να βρίσκονται σε δίλημμα. Από τη μία, η Χριστιανική Ένωση (CDU/CSU) υπό τον Φρίντριχ Μερτς έχει υιοθετήσει σκληρότερη στάση στο μεταναστευτικό, υιοθετώντας εν μέρει αφηγήματα που παραδοσιακά καλλιεργούσε η AfD. Από την άλλη, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) και οι Πράσινοι επιμένουν στην τήρηση αυστηρών κόκκινων γραμμών, ενώ το νεοσύστατο αριστερό λαϊκιστικό κόμμα BSW του Σάρα Βάγκενκνεχτ έχει ήδη σπάσει ταμπώ σε τοπικό επίπεδο, συγκυβερνώντας με συντηρητικές δυνάμεις.

Η πίεση δεν έρχεται μόνο από τα κόμματα. Η οικονομική στασιμότητα, το αυξημένο κόστος ζωής και η αίσθηση ανασφάλειας έχουν οδηγήσει σημαντικό μέρος της κοινής γνώμης σε πιο ριζοσπαστικές θέσεις. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν την AfD να συγκεντρώνει ποσοστά που φτάνουν ή και ξεπερνούν το 20%, καθιστώντας την δεύτερη δύναμη στη χώρα. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν το «τείχος» θα αντέξει, αλλά πώς θα αναδιαμορφωθεί η έννοια της πολιτικής σταθερότητας σε μια χώρα που παραδοσιακά αποτελούσε πυλώνα της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η AfD έχει ενισχυθεί σημαντικά στα ανατολικά κρατίδια της Γερμανίας, όπου η οικονομική ανάπτυξη υστερεί και η δυσαρέσκεια για το πολιτικό κατεστημένο είναι βαθιά ριζωμένη.
• Οι πρόσφατες αποφάσεις του συνταγματικού δικαστηρίου και οι συζητήσεις για πιθανή απαγόρευση του κόμματος δεν έχουν αποδώσει απτά αποτελέσματα, ενώ η επιχειρηματολογία περί «αντισυνταγματικότητας» παραμένει νομικά επισφαλής.
• Η στάση των παραδοσιακών κομμάτων απέναντι στην AfD έχει ήδη προκαλέσει εσωτερικές ρήξεις, ειδικά στο CDU, όπου η πτέρυγα των νεότερων στελεχών πιέζει για πιο τολμηρές θέσεις στο μεταναστευτικό, προκειμένου να ανακτηθεί το χαμένο έδαφος.

Γιατί έχει σημασία: Η έκβαση αυτής της δοκιμασίας δεν αφορά μόνο τη Γερμανία. Ως η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η πολιτική της σταθερότητα και οι αποφάσεις της για τη διαχείριση του ακροδεξιού φαινομένου θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αν το «τείχος» καταρρεύσει, θα ανοίξει ο δρόμος για μια νέα εποχή πολιτικής ρευστότητας σε ολόκληρη την ήπειρο, με απρόβλεπτες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Η Γερμανία βρίσκεται, κυριολεκτικά, σε ένα σταυροδρόμι όπου οι επιλογές των επόμενων μηνών θα επαναπροσδιορίσουν την ταυτότητά της.