Γουίτκοφ: Εποικοδομητικές συνομιλίες με Πούτιν και Ζελένσκι, θα συνεχιστούν με τριμερείς συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας

Lead: Σε μια περίοδο όπου η διπλωματία δοκιμάζεται σκληρά, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ ανακοίνωσε ότι είχε «εποικοδομητικές συνομιλίες» τόσο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν όσο και με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανοίγοντας τον δρόμο για τριμερείς διαπραγματεύσεις ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας. Η εξέλιξη αυτή, όπως μεταδίδει το Πρώτο Θέμα, σηματοδοτεί μια σπάνια στιγμή ενεργητικής αμερικανικής διπλωματίας, με τον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται αποφασισμένος να τερματίσει τον πόλεμο, παρά το γεγονός ότι, όπως παραδέχεται ο ίδιος ο Γουίτκοφ, «μένει ακόμη σημαντική δουλειά που πρέπει να γίνει».

Η αναφορά σε τριμερείς συνομιλίες δεν είναι απλή διπλωματική φρασεολογία. Αποτυπώνει μια στρατηγική επιλογή της Ουάσιγκτον να μεταφέρει το βάρος της διαπραγμάτευσης από τις διμερείς επαφές σε ένα σχήμα όπου όλα τα εμπλεκόμενα μέρη κάθονται στο ίδιο τραπέζι. Για τη Μόσχα, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να νομιμοποιήσει τη θέση της ως ισότιμου συνομιλητή. Για το Κίεβο, η συμμετοχή των ΗΠΑ λειτουργεί ως εγγύηση ότι δεν θα βρεθεί αντιμέτωπο με τετελεσμένα. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει το περιεχόμενο: ποια είναι τα σημεία σύγκλισης και ποια τα αδιαπραγμάτευτα όρια κάθε πλευράς; Ο Γουίτκοφ δεν τα αποκάλυψε, και αυτή η ασάφεια είναι ενδεικτική των δυσκολιών που παραμένουν. Η ίδια η φύση της δήλωσης — θετική στο ύφος, επιφυλακτική στην ουσία — υποδηλώνει ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, με τις ΗΠΑ να επιχειρούν να οικοδομήσουν εμπιστοσύνη πριν από οποιαδήποτε ουσιαστική δέσμευση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Γουίτκοφ χαρακτήρισε τις επαφές με Πούτιν και Ζελένσκι «εποικοδομητικές», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο ή το χρονοδιάγραμμα των τριμερών συνομιλιών.
• Ο Τραμπ εμφανίζεται προσωπικά προσηλωμένος στον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με τη δήλωση του απεσταλμένου του, γεγονός που υποδηλώνει ενεργό προεδρικό ενδιαφέρον και όχι απλή διπλωματική ρουτίνα.
• Παρά τον θετικό τόνο, ο ίδιος ο Γουίτκοφ παραδέχεται ότι απομένει «σημαντική δουλειά», ένδειξη ότι οι διαφορές δεν έχουν γεφυρωθεί και ότι οι τριμερείς συνομιλίες αποτελούν αρχή, όχι κατάληξη.

Γιατί έχει σημασία: Η ανακοίνωση Γουίτκοφ δεν συνιστά ειρηνευτική συμφωνία, αλλά μια σπάνια ρωγμή στο διπλωματικό αδιέξοδο. Αν οι τριμερείς συνομιλίες πραγματοποιηθούν, θα αποτελέσουν την πρώτη ουσιαστική απόπειρα εμπλοκής και των τριών πλευρών σε ένα κοινό πλαίσιο διαλόγου. Το στοίχημα για την Ουάσιγκτον είναι να μετατρέψει την καλή θέληση σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, χωρίς να εκθέσει την Ουκρανία σε μειονεκτική διαπραγμάτευση. Η επιτυχία θα κριθεί όχι από τις δηλώσεις, αλλά από το αν το τραπέζι των τριμερών συνομιλιών θα παραμείνει στρωμένο.