«Ντροπή να λέμε ανθρωπιστή τον Πούτιν»: Σάλος στις ΗΠΑ για τα εγκώμια του Γουίτκοφ στον Ρώσο πρόεδρο

Lead: Μια δήλωση που θα περνούσε απαρατήρητη σε άλλες συνθήκες έχει μετατραπεί σε πολιτική θύελλα στην Ουάσιγκτον. Ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε «ανθρωπιστή» τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αποδίδοντας στη ρωσική πλευρά τα εύσημα για την απελευθέρωση του Αμερικανού Στίβεν Χάμπαρντ. Η διατύπωση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις ακόμη και εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, με στελέχη να κάνουν λόγο για «ντροπή» και να ζητούν διευκρινίσεις.

Το επεισόδιο φωτίζει μια βαθύτερη ένταση στη διπλωματία των ΗΠΑ: την απόσταση ανάμεσα στην ανάγκη για πραγματιστικές συμφωνίες και στην ηθική κατα condena ενός καθεστώτος που έχει κατηγορηθεί για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Γουίτκοφ, ο οποίος διαπραγματεύτηκε την απελευθέρωση του Χάμπαρντ, επέλεξε να παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως απόδειξη καλής θέλησης από τη Μόσχα. Το πρόβλημα, σύμφωνα με επικριτές, δεν είναι η συμφωνία αυτή καθαυτή, αλλά η ρητορική που νομιμοποιεί έναν ηγέτη εναντίον του οποίου έχουν επιβληθεί κυρώσεις και ο οποίος βρίσκεται στο επίκεντρο ερευνών για εγκλήματα πολέμου. Η αντιπολίτευση εκμεταλλεύεται το περιστατικό για να ασκήσει κριτική στη στρατηγική Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η προσωποπαγής προσέγγιση υπονομεύει τη συλλογική δυτική στάση. Από την πλευρά τους, υποστηρικτές της κυβέρνησης επιμένουν ότι η απελευθέρωση Αμερικανού πολίτη είναι επιτυχία και ότι η διπλωματία απαιτεί επαφή ακόμη και με δύσκολους συνομιλητές. Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο επικοινωνιακό: αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον ορίζει τα όρια της δέσμευσης με τη Μόσχα ενόψει των επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Στιβ Γουίτκοφ χαρακτήρισε «ανθρωπιστή» τον Βλαντίμιρ Πούτιν, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμη και σε Ρεπουμπλικανούς.
• Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο της απελευθέρωσης του Αμερικανού Στίβεν Χάμπαρντ, γεγονός που η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει ως διπλωματική επιτυχία.
• Εσωκομματικοί επικριτές ζητούν διευκρινίσεις, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες διατυπώσεις νομιμοποιούν ένα καθεστώς που έχει επικριθεί διεθνώς.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση αναδεικνύει το διακύβευμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: πώς μπορεί μια κυβέρνηση να επιτυγχάνει συγκεκριμένα αποτελέσματα χωρίς να θυσιάζει τις ηθικές της θέσεις. Σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον επιδιώκει επαναπροσδιορισμό των σχέσεών της με τη Μόσχα, η ρητορική των απεσταλμένων της δεν είναι απλή λεπτομέρεια — διαμορφώνει αντιλήψεις, επηρεάζει συμμαχίες και καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο κρίνονται οι επόμενες κινήσεις.