Δεν υπάρχει εναλλακτική;  | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα βαθύ κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα: σχεδόν τρία στα δέκα άτομα, ήτοι περίπου 2,74 εκατομμύρια πολίτες, ζουν υπό καθεστώς κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν αποτελούν απλώς στατιστικές κορυφές του παγόβουνου, αλλά καθρεφτίζουν μια πραγματικότητα που γεννά το ερώτημα: μήπως η πολιτική της λιτότητας και της ανάπτυξης χωρίς κοινωνικό πρόσημο έχει εξαντλήσει τα όριά της, χωρίς να υπάρχει πλέον εναλλακτική πρόταση;

Η ανάλυση των δεικτών αποκαλύπτει μια δομική κρίση που δεν θεραπεύεται με ημίμετρα. Ενώ η οικονομία παρουσιάζει μακροοικονομική σταθερότητα και θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών συνεχίζει να συμπιέζεται από τον πληθωρισμό, το ενεργειακό κόστος και τις αυξήσεις στις βασικές τιμές. Το χάσμα μεταξύ της στατιστικής ευημερίας και της βιωμένης καθημερινότητας διευρύνεται, ενώ η μεσαία τάξη συρρικνώνεται, απορροφούμενη από τα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια. Η ανεργία, αν και μειωμένη, παραμένει υψηλή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων και των μακροχρόνια ανέργων, ενώ η ποιότητα των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται είναι συχνά επισφαλής, με μερική απασχόληση και χαμηλούς μισθούς.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά βαθιά πολιτικό. Η κυριαρχία της δημοσιονομικής προσαρμογής ως μοναδικού οδικού χάρτη έχει οδηγήσει σε μια κοινωνία δύο ταχυτήτων, όπου η πρόσβαση σε ποιοτική υγεία, στέγαση και εκπαίδευση καθίσταται προνόμιο. Ταυτόχρονα, η υποστελέχωση του κράτους πρόνοιας και η αποδυνάμωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων αφήνουν τους πιο ευάλωτους χωρίς δίχτυ προστασίας. Η έλλειψη μιας συνεκτικής βιομηχανικής πολιτικής και η αποεπένδυση σε τομείς όπως η καινοτομία και η πράσινη μετάβαση ενισχύουν την εξάρτηση από εισαγόμενα πρότυπα ανάπτυξης, που δεν δημιουργούν θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το 27% του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, με τα νοικοκυριά με παιδιά και τους μονογονεϊκούς να πλήττονται περισσότερο.
• Η ακρίβεια στα τρόφιμα και η στεγαστική κρίση έχουν μετατρέψει βασικές ανάγκες σε πολυτέλεια, ενώ το κόστος στέγασης απορροφά δυσανάλογο μερίδιο του εισοδήματος.
• Η ανάπτυξη δεν μεταφράζεται σε αύξηση πραγματικών μισθών, καθώς η παραγωγικότητα δεν συνδέεται με τη βελτίωση των αμοιβών, διαιωνίζοντας τον φαύλο κύκλο της φτώχειας.

Γιατί έχει σημασία: Η απάντηση στο ερώτημα "δεν υπάρχει εναλλακτική" καθορίζει το μέλλον της κοινωνικής συνοχής. Χωρίς μια στρατηγική που να θέτει στο επίκεντρο την αναδιανομή του πλούτου, την ενίσχυση των δημόσιων αγαθών και την προστασία της εργασίας, η χώρα κινδυνεύει να εδραιώσει μια μόνιμη κατάσταση φτωχοποίησης. Η εναλλακτική δεν είναι ουτοπία, αλλά πολιτική βούληση για ένα διαφορετικό υπόδειγμα, όπου η οικονομική ανάπτυξη θα μετριέται με όρους κοινωνικής ευημερίας και όχι μόνο με δημοσιονομικούς δείκτες. Αυτή είναι η πραγματική πρόκληση για την επόμενη ημέρα.