Πόλεμος και κυρώσεις γονατίζουν την οικονομία του Ιράν, βουτιά 10,1% στο ΑΕΠ | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η ιρανική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις βαθύτερες κρίσεις της τελευταίας δεκαετίας, καθώς οι συνεχιζόμενες κυρώσεις και οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν προκαλέσει κατάρρευση των πετρελαϊκών εξαγωγών, εκτόξευση του πληθωρισμού στο 69,9% και συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 10,1%. Η υποχώρηση του ριάλ έναντι του δολαρίου επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο οικονομικής αποσταθεροποίησης.

Η δομική αδυναμία της ιρανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την εξάρτησή της από τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, την καθιστά εξαιρετικά ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς. Οι αυστηρές κυρώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν περιορίσει δραστικά την πρόσβαση της Τεχεράνης στις διεθνείς αγορές, ενώ παράλληλα έχουν πλήξει τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τις ξένες επενδύσεις. Το αποτέλεσμα είναι μια οικονομία που λειτουργεί υπό συνθήκες απομόνωσης, με περιορισμένες δυνατότητες ανάκαμψης.

Ο πληθωρισμός, ο οποίος έχει φτάσει στο 69,9%, αποτελεί ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία της κρίσης. Η ραγδαία αύξηση των τιμών των βασικών αγαθών έχει μειώσει δραματικά την αγοραστική δύναμη των πολιτών, οδηγώντας σε κοινωνικές εντάσεις και αυξημένη δυσαρέσκεια. Παράλληλα, η συνεχής υποτίμηση του ριάλ έναντι του δολαρίου έχει εκτοξεύσει το κόστος των εισαγωγών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Η κατάσταση αυτή δεν είναι απλώς οικονομική· έχει σοβαρές πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Η ιρανική ηγεσία καλείται να διαχειριστεί μια πρωτόγνωρη εσωτερική πίεση, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει να διατηρήσει τη γεωπολιτική της επιρροή στην περιοχή. Η στρατηγική της αντίστασης στις κυρώσεις, μέσω της ανάπτυξης εναλλακτικών εμπορικών δρόμων και της ενίσχυσης των σχέσεων με χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία, έχει περιορισμένα αποτελέσματα και δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις απώλειες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι πετρελαϊκές εξαγωγές του Ιράν έχουν μειωθεί δραστικά λόγω των διεθνών κυρώσεων, στερώντας από τη χώρα έναν από τους βασικούς πυλώνες εσόδων της.
• Ο πληθωρισμός στο 69,9% και η υποχώρηση του ριάλ δημιουργούν συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για τα νοικοκυριά, με αυξημένο κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών.
• Η συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 10,1% αντανακλά τη βαθιά ύφεση και τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ιρανικής οικονομίας, που επιδεινώνονται από τη γεωπολιτική απομόνωση.

Γιατί έχει σημασία: Η οικονομική κατάρρευση του Ιράν δεν είναι μόνο εσωτερικό ζήτημα· επηρεάζει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τις διεθνείς σχέσεις. Η συνέχιση της κρίσης μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει την ανάγκη για μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση στη διαχείριση των κυρώσεων και των διπλωματικών σχέσεων με την Τεχεράνη.