Οι ηγέτες ζητούν από την Κομισιόν να εξετάσει μέτρα για την εκτίναξη των τιμών ενέργειας | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια μαραθώνια διαπραγμάτευση που ολοκληρώθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης, οι 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατάφεραν τελικά να συμφωνήσουν σε ένα κοινό κείμενο που ζητά από την Κομισιόν να εξετάσει άμεσα μέτρα αντιμετώπισης της εκτίναξης των τιμών ενέργειας. Η συμφωνία ήρθε μόνο αφού το αρχικό σχέδιο «ξανανοίχτηκε» και οι διατυπώσεις έγιναν «φύλλο και φτερό», αποτυπώνοντας τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η παρέμβαση στην αγορά.

Η ενεργειακή κρίση έχει μετατραπεί στον πιο επίμαχο φάκελο της ευρωπαϊκής ατζέντας, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, πιέζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το τελικό κείμενο, όπως διαμορφώθηκε μετά από ώρες διαβουλεύσεων, δεν προδιαγράφει συγκεκριμένα μέτρα αλλά αναθέτει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει σειρά επιλογών — από τον επανασχεδιασμό του μηχανισμού τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας έως πιθανές παρεμβάσεις στη χονδρική αγορά. Η καθυστέρηση στη συμφωνία δεν ήταν τυχαία: χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία εμφανίστηκαν επιφυλακτικές απέναντι σε ριζικές λύσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν τη λειτουργία της αγοράς, ενώ κράτη του Νότου, με επικεφαλής την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα, πίεζαν για πιο τολμηρές παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός προσωρινού πλαφόν στις τιμές. Το γεγονός ότι το κείμενο χρειάστηκε να ξανανοίξει μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης για τα υπόλοιπα θέματα δείχνει πόσο εύθραυστη ήταν η ισορροπία και πόσο δύσκολη αποδείχθηκε η εξεύρεση κοινού τόπου.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η συμφωνία επιτεύχθηκε μετά από επίπονη διαπραγμάτευση, με το αρχικό κείμενο να αναδιατυπώνεται πλήρως για να καμφθούν οι αντιστάσεις των πιο διστακτικών κρατών-μελών.
• Η Κομισιόν καλείται να αξιολογήσει μέτρα όπως η αναθεώρηση του μηχανισμού οριακής τιμολόγησης και πιθανά προσωρινά πλαφόν, χωρίς ωστόσο να έχει δεσμευτεί για συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες.
• Οι διαφωνίες Βορρά-Νότου παραμένουν ανοιχτές, με τις χώρες του Νότου να ζητούν ταχύτερες και πιο άμεσες λύσεις και τις χώρες του Βορρά να προτάσσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη λειτουργία της αγοράς.

Γιατί έχει σημασία: Η έκβαση αυτής της διαπραγμάτευσης δεν αφορά μόνο τις τιμές του ρεύματος και του αερίου. Αποτυπώνει την ικανότητα της Ένωσης να λειτουργεί ενωμένη υπό συνθήκες κρίσης και θέτει τις βάσεις για το αν η Ευρώπη θα μπορέσει να θωρακίσει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις απέναντι σε έναν ενεργειακό πόλεμο που δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η συμφωνία της Πέμπτης θα μεταφραστεί σε πράξη ή θα μείνει μια ακόμη δήλωση προθέσεων.