Μητσοτάκης: Ζητεί δημοσιονομική ανάσα για την ενέργεια – Ποιοι στηρίζουν την Αθήνα και ποιοι αντιδρούν

Lead: Με την ενεργειακή κρίση να πιέζει ασφυκτικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε στη Σύνοδο Κορυφής το αίτημα για δημοσιονομική ευελιξία, ζητώντας συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση απέναντι στις αυξημένες τιμές ενέργειας. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να μετατρέψει την ενεργειακή επιβάρυνση σε κεντρικό άξονα της ευρωπαϊκής ατζέντας, την ώρα που οι ισορροπίες μεταξύ Βορρά και Νότου παραμένουν εύθραυστες.

Η στρατηγική της Αθήνας στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: τη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων για στοχευμένες ενισχύσεις, την από κοινού προμήθεια ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την επιτάχυνση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη ακρίβεια στην ενέργεια υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τροφοδοτεί κοινωνικές εντάσεις, ιδιαίτερα στις χώρες του Νότου που εξαρτώνται περισσότερο από εισαγόμενες πηγές ενέργειας.

Στο εσωτερικό της Συνόδου, οι αντιδράσεις διέφεραν. Χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία εμφανίζονται σύμφωνες με την ανάγκη για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, βλέποντας στο ελληνικό αίτημα μια ευκαιρία να διεκδικήσουν ανάλογες παρεμβάσεις. Αντίθετα, κράτη όπως η Γερμανία και η Ολλανδία τηρούν επιφυλακτική στάση, προτάσσοντας τη δημοσιονομική πειθαρχία και αποφεύγοντας λύσεις που θα μπορούσαν να μεταφράζονται σε μόνιμη χαλάρωση των κανόνων. Η Κομισιόν, από την πλευρά της, εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει στοχευμένα μέτρα, χωρίς ωστόσο να ανοίξει τον δρόμο για γενικευμένες παρεκκλίσεις.

Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία, συνδέοντας το ενεργειακό ζήτημα με την ευρύτερη συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Στο πλαίσιο αυτό, προωθεί την ιδέα μιας ενιαίας αγοράς ενέργειας με κοινές προμήθειες και αποθέματα, ώστε τα κράτη-μέλη να διαπραγματεύονται από θέση ισχύος έναντι εξωτερικών προμηθευτών. Παράλληλα, ζητεί τη δημιουργία ενός μόνιμου ταμείου στήριξης για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, που θα λειτουργεί ως δίχτυ προστασίας σε περιόδους αιχμής των τιμών.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Μητσοτάκης ζήτησε δημοσιονομικό χώρο για στοχευμένες ενισχύσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
• Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία εμφανίζονται θετικές, ενώ Γερμανία και Ολλανδία κρατούν αποστάσεις.
• Η Αθήνα προωθεί κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες ενέργειας και ταμείο στήριξης της βιομηχανίας.

Γιατί έχει σημασία: Το αποτέλεσμα της συζήτησης θα κρίνει αν η Ευρώπη θα απαντήσει στην ενεργειακή κρίση με κοινά εργαλεία ή με κατακερματισμένες εθνικές λύσεις. Για την Ελλάδα, η έκβαση αυτής της διαπραγμάτευσης δεν αφορά μόνο το ενεργειακό κόστος, αλλά και τη θέση της στο ευρωπαϊκό στερέωμα ως δύναμη που διαμορφώνει, και δεν ακολουθεί απλώς, τις εξελίξεις.