Independent: Βρετανία και Ισραήλ σε διπλωματική διαμάχη – Ο λόγος που οι άλλοτε ιστορικοί σύμμαχοι «τα έσπασαν» για τον εποικισμό της Δυτικής Όχθης

Lead: Μια από τις σφοδρότερες διπλωματικές κρίσεις των τελευταίων ετών έχει ξεσπάσει μεταξύ δύο ιστορικών συμμάχων, της Βρετανίας και του Ισραήλ, με το Λονδίνο να προχωρά σε πρωτοφανείς κυρώσεις που αφορούν τον εποικισμό της Δυτικής Όχθης. Η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να στοχοποιήσει οργανώσεις και άτομα που συνδέονται με την ισραηλινή εποικιστική δραστηριότητα σηματοδοτεί μια στρατηγική στροφή στην εξωτερική πολιτική της χώρας, αλλά και μια βαθιά ρήξη σε μια σχέση που για δεκαετίες θεωρούνταν αδιαπραγμάτευτη.

Η βρετανική κίνηση δεν είναι συμβολική. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ανεξάρτητου Τύπου, το Λονδίνο επέβαλε κυρώσεις σε ισραηλινούς εποίκους και σε οργανώσεις που χρηματοδοτούν ή προωθούν την επέκταση των οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Πρόκειται για μέτρα που περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση εισόδου στο βρετανικό έδαφος. Η απόφαση ελήφθη μετά από μήνες έντονων πιέσεων από βουλευτές, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς φορείς, που κατήγγειλαν ότι οι εποικισμοί παραβιάζουν κατάφωρα το διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν κάθε προοπτική λύσης δύο κρατών.

Η διπλωματική αυτή ρήξη έρχεται σε μια περίοδο που το Ισραήλ βρίσκεται ήδη σε απομόνωση λόγω του πολέμου στη Γάζα, αλλά και των επεισοδίων βίας που σημειώνονται σχεδόν καθημερινά στη Δυτική Όχθη. Το Τελ Αβίβ αντέδρασε με οργή, κάνοντας λόγο για «μονομερή και προκατειλημμένη απόφαση» που ενθαρρύνει την τρομοκρατία, ενώ ανακάλεσε τον πρεσβευτή του για διαβουλεύσεις. Από την άλλη πλευρά, το Λονδίνο επιμένει ότι τα μέτρα είναι «αναλογικά και στοχευμένα», υπογραμμίζοντας ότι η βρετανική κυβέρνηση εξακολουθεί να αναγνωρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα, αλλά όχι την επεκτατική πολιτική των οικισμών.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Η Βρετανία ακολουθεί το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, που έχουν ήδη λάβει ανάλογα μέτρα. Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα της βρετανικής στάσης έγκειται στο γεγονός ότι το Λονδίνο υπήρξε παραδοσιακά ένας από τους πιο στενούς συμμάχους του Ισραήλ, με βαθείς ιστορικούς, πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς. Η απόφαση αυτή, λοιπόν, στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι ακόμη και οι πιο πιστοί σύμμαχοι δεν είναι διατεθειμένοι να ανεχθούν ατιμώρητες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι κυρώσεις της Βρετανίας αφορούν συγκεκριμένα άτομα και οργανώσεις που συνδέονται άμεσα με τη βίαιη συμπεριφορά εποίκων και την επέκταση των οικισμών στη Δυτική Όχθη, όχι το σύνολο του ισραηλινού κράτους.
• Η ισραηλινή κυβέρνηση απάντησε με διπλωματικά αντίποινα, ενώ αναμένεται να εντείνει την πίεση σε συμμάχους εντός των ΗΠΑ και του Κογκρέσου για να ασκήσουν αντι-πιέσεις στο Λονδίνο.
• Η κρίση αυτή ενδέχεται να επηρεάσει τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις για κατάπαυση πυρός στη Γάζα και να περιπλέξει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ Δύσης και Ισραήλ.

Γιατί έχει σημασία: Η ρήξη μεταξύ Βρετανίας και Ισραήλ δεν είναι απλώς μια διπλωματική παρεξήγηση. Αποτελεί κομβική καμπή στην παγκόσμια στάση απέναντι στο ζήτημα των εποικισμών, καθώς ένας ιστορικός σύμμαχος αποφασίζει να περάσει από τα λόγια στις πράξεις. Εάν η τάση αυτή γενικευτεί, το Ισραήλ θα βρεθεί αντιμέτωπο με ένα νέο, πιο σκληρό διεθνές περιβάλλον, όπου η ανοχή για την επεκτατική πολιτική στη Δυτική Όχθη θα έχει εξαντληθεί. Η απόφαση του Λονδίνου δεν αλλάζει μόνο τους συσχετισμούς στη Μέση Ανατολή, αλλά επαναπροσδιορίζει και το ποιος ορίζει το πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας στον 21ο αιώνα.