Διαβάστε στα «ΝΕΑ» της Τετάρτης: Ελληνική παιδεία – Σε ελεύθερη πτώση | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η ελληνική εκπαίδευση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κρίση ποιότητας, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του διεθνούς προγράμματος αξιολόγησης μαθητών PISA. Η φετινή έκθεση αποτυπώνει με τον πιο μελανό τρόπο την «ελεύθερη πτώση» των επιδόσεων των Ελλήνων μαθητών στα βασικά γνωστικά αντικείμενα, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοση στην ιστορία της χώρας στη συγκεκριμένη δοκιμασία. Το ζήτημα δεν είναι πλέον διαχειριστικό, αλλά βαθιά υπαρξιακό για το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας.

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της PISA αποκαλύπτει μια πολυεπίπεδη υποχώρηση. Στην κατανόηση κειμένου, οι Έλληνες έφηβοι συγκεντρώνουν βαθμολογία που υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου του ΟΟΣΑ, ενώ ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες. Πίσω από τους ξηρούς αριθμούς κρύβεται μια ζοφερή πραγματικότητα: η αδυναμία ενός σημαντικού ποσοστού μαθητών να εφαρμόσουν βασικές γνώσεις σε καθημερινά προβλήματα, να ερμηνεύσουν δεδομένα και να αναπτύξουν κριτική σκέψη. Η πανδημία λειτούργησε ως επιταχυντής της κρίσης, αλλά τα αίτια είναι βαθύτερα και χρόνια: η υποχρηματοδότηση των σχολικών μονάδων, η έλλειψη σύγχρονων υποδομών και η αποδυνάμωση του ρόλου του εκπαιδευτικού έχουν δημιουργήσει ένα εκπαιδευτικό οικοσύστημα που επαναπαύεται στη μετάδοση αποστήθισης γνώσης, αντί να καλλιεργεί δεξιότητες ζωής. Η σύγκριση με άλλες χώρες που επένδυσαν στην επιμόρφωση των δασκάλων και στην ψηφιακή αναβάθμιση καθιστά το ελληνικό τοπίο ακόμη πιο απογοητευτικό.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ελληνική βαθμολογία στην PISA βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ποτέ, με ιδιαίτερα μεγάλη πτώση στη λειτουργική ανάγνωση και τα μαθηματικά.
• Το χάσμα μεταξύ των μαθητών από υψηλά και χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα διευρύνεται, καθιστώντας το σχολείο λιγότερο αποτελεσματικό ως μηχανισμό κοινωνικής ανέλιξης.
• Οι ελλείψεις σε βασικές υποδομές, όπως η πρόσβαση σε σύγχρονους εξοπλισμούς και η ψυχολογική υποστήριξη των μαθητών, επιδεινώνουν το μαθησιακό περιβάλλον και την ακαδημαϊκή απόδοση.

Γιατί έχει σημασία: Η συνεχιζόμενη υποβάθμιση της παιδείας δεν αποτελεί απλώς ένα στατιστικό ευτράπελο, αλλά μια σιωπηλή εθνική υποθήκη. Μια γενιά που δεν διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της τεχνολογίας και της παγκοσμιοποιημένης αγοράς εργασίας, θα βρεθεί εγκλωβισμένη σε χαμηλής προστιθέμενης αξίας θέσεις απασχόλησης, ενώ η ίδια η χώρα θα χάσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα. Η ανατροπή αυτής της πορείας απαιτεί εθνική συναίνεση και τολμηρές μεταρρυθμίσεις που θα βάλουν στο επίκεντρο τον μαθητή και τον δάσκαλο. Διαφορετικά, η «ελεύθερη πτώση» που βλέπουμε σήμερα θα είναι το ελάχιστο κακό μπροστά σε όσα θα ακολουθήσουν.