Καραμανλής: Πρωτοποριακή η σχέση Ελλάδας – Κίνας, αιχμές για δύο μέτρα και δυο σταθμά της Δύσης για Τουρκία και Κύπρο

Lead: Σε μια ομιλία με έντονο γεωπολιτικό πρόσημο, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής χαρακτήρισε «πρωτοποριακή» τη σχέση Ελλάδας – Κίνας, απευθυνόμενος σε φοιτητές του Πανεπιστημίου Tsinghua στο Πεκίνο. Παράλληλα, άσκησε κριτική στη Δύση για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» απέναντι στην Τουρκία και την Κύπρο, ενώ υποστήριξε ότι η Δύση «δεν είναι άμοιρη ευθυνών» για την κατάσταση στην Ουκρανία.

Η τοποθέτηση Καραμανλή δεν αποτελεί απλή διπλωματική ευγένεια προς τη φιλοξενούσα χώρα. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ανασύνταξης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, όπου η Αθήνα επιχειρεί να διευρύνει τους εταίρους της πέραν του ευρωατλαντικού πλαισίου. Ο χαρακτηρισμός της σχέσης με την Κίνα ως «πρωτοποριακής» παραπέμπει στην εμβάθυνση οικονομικών και εμπορικών δεσμών, με αιχμή τον λιμένα του Πειραιά, αλλά και σε μια προσπάθεια ισορροπίας απέναντι σε πιέσεις που δέχεται η Αθήνα από συμμάχους της. Η αναφορά στα «δύο μέτρα και δύο σταθμά» για Τουρκία και Κύπρο δεν είναι τυχαία: αγγίζει το ευαίσθητο ζήτημα της στάσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα και στο κυπριακό, όπου η Ελλάδα ζητά συνεπή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, η θέση ότι η Δύση «δεν είναι άμοιρη ευθυνών» στην Ουκρανία συνιστά σαφή απόκλιση από την κυρίαρχη δυτική αφήγηση, προσεγγίζοντας επιχειρήματα που διατυπώνονται στη Μόσχα και στο Πεκίνο. Πρόκειται για δήλωση που θα συζητηθεί τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας, καθώς ο Καραμανλής διατηρεί κύρος στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας και η τοποθέτησή του ενδέχεται να ερμηνευθεί ως έμμεση κριτική στην τρέχουσα κυβερνητική γραμμή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Κώστας Καραμανλής μίλησε σε φοιτητές του Πανεπιστημίου Tsinghua, ενός από τα πιο prestigous πανεπιστήμια της Κίνας, γεγονός που προσδίδει βαρύτητα στη δήλωση.
• Χαρακτήρισε «πρωτοποριακή» τη σχέση Ελλάδας – Κίνας, στέλνοντας μήνυμα ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας πέραν των παραδοσιακών συμμαχιών.
• Άσκησε κριτική στη Δύση για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» σε Τουρκία και Κύπρο, θέτοντας εκ νέου το ζήτημα της συνέπειας του διεθνούς δικαίου.

Γιατί έχει σημασία: Η δήλωση Καραμανλή λειτουργεί ως σήμα ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική μπορεί να κινηθεί σε πιο πολυδιάστατη τροχιά, αξιοποιώντας την Κίνα ως αντίβαρο σε πιέσεις και ασυμμετρίες εντός της Δύσης. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει ένα εσωτερικό πολιτικό διακύβευμα: κατά πόσο η Αθήνα θα υιοθετήσει πιο ανεξάρτητη στάση ή θα παραμείνει ευθυγραμμισμένη με τους ευρωατλαντικούς εταίρους. Σε μια συγκυρία πολλαπλών κρίσεων, η τοποθέτηση αυτή ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις, αλλά και να ανοίξει δίαυλο διαλόγου για τα όρια της ελληνικής διπλωματίας.