Ιρανός αξιωματούχος: Καμία υποχώρηση για τα πυρηνικά – Κλειστό το Ορμούζ έως ότου ικανοποιηθούν οι όροι

Lead: Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να κάνει πίσω στο πυρηνικό της πρόγραμμα, ακόμη και αν η Ουάσιγκτον αποδεχθεί την πρότασή της για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Δήλωση Ιρανού αξιωματούχου που είδε το φως της δημοσιότητας μέσω της Ναυτεμπορικής αποτυπώνει τη σκληρή διαπραγματευτική γραμμή της Τεχεράνης, συνδέοντας άμεσα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο με την ικανοποίηση των δικών της όρων στο πυρηνικό πεδίο.

Η δήλωση δεν αποτελεί απλή ρητορική κίνηση. Τα Στενά του Ορμούζ συνιστούν τη μεγαλύτερη δίοδο μεταφοράς αργού πετρελαίου παγκοσμίως, με περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης να διέρχεται καθημερινά από τα ύδατά τους. Οποιαδήποτε αναφορά σε κλείσιμό τους λειτουργεί ως εργαλείο πίεσης με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας και στην ψυχολογία των αγορών. Η Τεχεράνη επιλέγει να συνδέσει δύο φαινομενικά ξεχωριστά ζητήματα – το πυρηνικό της πρόγραμμα και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας – σε ένα ενιαίο πακέτο διαπραγμάτευσης, μετατρέποντας την οικονομική σταθερότητα του πλανήτη σε μοχλό πίεσης.

Η στρατηγική αυτή έχει διπλό στόχο. Αφενός, η Τεχεράνη επιδιώκει να αποκλείσει εκ των προτέρων οποιαδήποτε συζήτηση περί υποχωρήσεων στο εμπλουτισμό ουρανίου, εμφανιζόμενη ως δύναμη που δεν κάμπτεται υπό κυρώσεις. Αφετέρου, στέλνει μήνυμα προς τους περιφερειακούς αντιπάλους της και προς τις αγορές ότι διαθέτει τη δυνατότητα να προκαλέσει αναταραχή σε παγκόσμια κλίμακα. Για την Ουάσιγκτον, το δίλημμα είναι σύνθετο: μια ενδεχόμενη αποδοχή της πρότασης για τα Στενά θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση ιρανικού ελέγχου σε έναν ζωτικό κόμβο, ενώ η απόρριψή της διατηρεί ανοιχτό τον κίνδυνο κλιμάκωσης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το Ιράν δηλώνει ότι δεν θα επιδείξει καμία ευελιξία στο πυρηνικό του πρόγραμμα, ανεξαρτήτως της στάσης των ΗΠΑ για τα Στενά του Ορμούζ.
• Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
• Η σύνδεση των δύο ζητημάτων λειτουργεί ως μοχλός πίεσης, με άμεσες επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας και στη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Γιατί έχει σημασία: Η στάση της Τεχεράνης δείχνει ότι η διαπραγμάτευση για το πυρηνικό πρόγραμμα δεν μπορεί πλέον να απομονωθεί από τα ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας. Όσο το Ιράν εργαλειοποιεί τα Στενά του Ορμούζ, τόσο οι αγορές θα τιμολογούν τον κίνδυνο γεωπολιτικής ανάφλεξης, με συνέπειες στο πετρέλαιο, τον πληθωρισμό και τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών. Η επόμενη κίνηση ανήκει στην Ουάσιγκτον – και το περιθώριο ελιγμών είναι στενό.